De ‘recherche’ van Luc Boudens

Hij was jaren aan de drank, maar nu heeft Luc Boudens de fles geruild voor de pen. Dat werd tijd. Zijn derde roman, Op eenzame hoogte, dateert van 2014. Zes jaar drinken zonder aan de slag te gaan laat zijn sporen na. Maar goed, de vierde is er en kreeg als titel De oogappel. Hij, de oogappel, slaat op zijn beste vriend, de in 2017 overleden dichter en essayist Henri Floris Jespers. Henri, zoals hij liefst genoemd wilde worden, was de Marcel Proust van de Vlaamse letteren na Wereldoorlog II.

Afscheid
Na het overlijden van Henri Floris Jespers schreef ik een in memoriam en sloot het af met de volgende zin: ‘Zal ooit nog iemand, zoals het hoort, zijn graf voeden, zoals hij dat van anderen deed?’
Als Henri over iemand of iets schreef, deed hij dat stijlvol. Zijn Franse opvoeding – met Vlaamse trekjes – zal daar niet vreemd aan zijn geweest. Iedereen was bovendien onder de indruk van zijn gedetailleerde kennis van al wie rondtoerde in de Antwerpse kunstkringen van de 20ste eeuw en die met elkaar verweven zijn als de ringen van de Olympische Spelen.

Het is dus niet vreemd dat Luc Boudens vroeg of laat een afscheid schrijven zou. Zijn graf voeden met wat ze betekenden voor elkaar. Verwonderlijk is het al evenmin dat het in de vorm van een roman gebeurde. Met twee protagonisten, Leduc [Henri Floris Jespers > hertog] en Fitou [Luc Boudens > wijnsoort].

Huis op krukken
Marcel Proust is al ter sprake gekomen. Niet toevallig. Net als de Franse cultauteur ging Henri met het ouder worden nauwelijks nog de deur uit. Dat hoefde ook niet. Wie slechts een hoekje kreeg in de reguliere literaire bladen, maar een bladzijde verdiende, was welkom in het huis van Henri, op de Marialei 40, Berchem-Antwerpen.

Het huis is gebouwd in opdracht van, en was het woonhuis van Henri’s grootvader, schilder en vriend van Paul van Ostaijen, Floris Jespers. Met de jaren is het in verval geraakt. Ook dat komt zijdelings ter sprake in De oogappel. Aanvang tweede hoofdstuk; Leduc aan het woord: ‘Het huis liep dan wel op krukken, ik bleef het liefhebben en bovendien was het nu al jaren geheel het mijne.’

Katten
Een andere aanwijzing dat de wereld van Proust ook de wereld van Leduc [Henri] is, is de huishoudster Céleste. Zij zorgt ervoor dat de slijtage van de inboedel, inclusief de keuken, verschoond blijft van muizen en ongedierte. Wie zich heeft verdiept in het leven van de Franse schrijver weet dat de naam van Prousts huishoudster Céleste was, Céleste Albaret.

Zij is – halve zijsprong – na een paar jaar in dienst van Proust, getrouwd met diens favoriete taxichauffeur.
Een derde verwijzing dat Proust overal en altijd te ruiken valt, zijn het groot aantal katten. Net zoals Proust was Henri Floris Jespers dol op katten.

Troost
Omdat Luc zat opgescheept met een onontwarbare knoop én een gevluchte geliefde en dan maar heil zocht in de drank, had Henri hem onderdak verschaft. De tijd van het verblijf ten huize Henri is de grondlaag van De oogappel. Dat valt ook op te maken uit de tekst op de achterflap. Wie de roman ten volle wil begrijpen moet echter vertrouwd zijn met de wereld waarin ze samen troost zochten.

De oogappel wel. De roman springt van de hak op de tak. Weliswaar in een vertrouwde artistieke ruimte, maar hij komt slechts schetsmatig ter sprake. Buiten de uitvalsbasis, het huis van Leduc, hebben alle andere locaties beeld en klank, maar onscherp en vaak ontbreekt de connectie met het basisverhaal. Onder meer café Pinter. Plotseling komt de kroeg tevoorschijn en even plotseling verdwijnt ze weer. Alleen wie het wereldje van Leduc [Henri] en Fitou [Luc] kent, weet dat het om [de] Pallieter gaat. De stamkroeg van jonge acteurs en zangers in wording van de nabij gelegen theaterschool Studio Herman Teirlinck.

Roulette
De Pallieter komt een paar hoofdstukken later weer boven water, helaas zonder raakpunten met het verhaal. Simpelweg omdat het logica mist. De wiskundige regels eigen aan een roman – een begin, midden en slot – ontbreken. Ja, dan mist het ook spanning.

Idem wanneer ze Antwerpen verlaten en met de oude Alfa Romeo van Fitou naar Knokke rijden en daar de bourgeoiskroegen van de badstad bezoeken, enkele galerijen aan de kustlaan en uiteindelijk terecht komen in het casino, waar ze het wandwerk van René Magritte bekijken. Ze bezoeken de speelzaal en aan het wentelen van de roulette kunnen ze niet weerstaan. Nu eens winnen, dan weer verliezen ze, maar de lezer komt niet te weten of ze rijker dan wel armer het speelhol verlaten. Ook niet hoelang ze verder in Knokke verblijven en hoe de terugreis verloopt.

Antiquariaat
Leduc opent een antiquariaat in het Antwerpse centrum. Of dat succesvol is komt de lezer niet te weten. Alleen bezoeken aan de kroeg aan de overkant worden vluchtig besproken. Wie wel pagina na pagina opduiken, zijn de katten van Leduc. Je wordt er geen kattenhater van, maar wel zou je graag eens zien dat ze onbesproken blijven. Ook omdat ze – daar zijn het katten voor – niets anders doen dan slapen, op de schoot springen, hun voedsel doorslikken en het bakje schoonlikken.

Fitou poseert als Paul van Ostaijen voor het standbeeld van de dichter dat Frieds (= Wilfried Pas) aan het maken is. Als Fitou naar Frieds genoegen lang genoeg heeft stilgestaan, vertrekken Fitou en Leduc naar Parijs. Ze bezoeken de begraafplaats Père Lachaise, want Oscar Wilde moet een groet krijgen en alweer doen ze een dozijn kroegen aan, alvorens ze ter bestemming komen: de woning van een stokoude kunstenaar. Luduc wil hem interviewen. De naam van de man komt de lezer niet te weten, evenmin dat hij een tijdgenoot was van Paul van Ostaijen. Wie vertrouwd is met leven en werk van Henri Floris Jespers weet wel om wie het gaat: dichter en beeldend kunstenaar Michel Seuphor [Borgerhout, 1901-Parijs, 1999].

Liefdesbrief
Nauwelijks zijn ze terug in de Scheldestad, of ze snellen naar de theaterkroeg. Om te zuipen en te pokeren. Vijf korte hoofdstukken lang worden allerlei anekdotes opgevist, Céleste komt even piepen en de katten meermaals, maar een samenhang blijft uit.

Abrupt sluit Luc Boudens De oogappel af met een hoofdstuk dat de titel ‘De brief’ kreeg. Een liefdesbrief is het geworden. Dat was ook de bedoeling; een liefdesbrief in romanvorm te schrijven. De band tussen beide heren, Boudens en Jespers, is in de afscheidsbrief aan de beurt. Helaas zonder grondig omgespit te worden. Wat een fletse verklaring oplevert. Een brief die naar vriendschap ruikt, maar niet naar liefde.

Jammer
Met pijn in het hart, want Luc Boudens ligt me na aan het hart, heb ik na de laatste zin, ‘Voor altijd uw Fitou.’ De oogappel in de kast gezet. Af en toe stoot je op een prachtzin, een sterke passage, maar ze slagen er niet in om van het boek een roman te maken. Luc Boudens heeft een beknopte versie van A la recherche du temps perdu willen schrijven. Daarin is hij niet geslaagd, wegens een botte pen en een waterige inkt.
Besluit: mijn nieuwsgierigheid is gesmoord in teleurstelling. Jammer, jammer, jammer.

De oogappel | Luc Boudens

Paperback / softback | Nederlands | Literaire roman, novelle

Schrijver Fitou zit op een doodlopend spoor. Volgens hem werd alles al eens gezegd en dus heeft hij besloten zelf niks meer te vertellen. Hij wil alleen nog een liefdesbrief schrijven. Zijn uitverkorene wendt zich echter af van Fitou en diens obsessie met alcohol, [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Guido Lauwaert

In welke vrouw leef ik?

Recensie Guido Lauwaert - 14/06/2021
De code van de Duitse codeermachine Enigma werd gekraakt door Alan Turing. Over hem en zijn werk werd een mooie film gemaakt. Hij toont aan dat het een zware klus was en het scheelde geen haar of het was niet gelukt.
De sleutel
Wat voor de Enigma-machine opgaat, gaat ook op voor de poëzie. [lees verder]

Proust, Beckett en Bart Stouten

Recensie Guido Lauwaert - 23/05/2021
Twee auteurs die niet weg te denken zijn uit de 20ste eeuw zijn Marcel Proust (1871-1922) en Samuel Beckett (1906-1989). Een Fransman en een Ier die Parijs als vertrek- en eindpunt van hun literaire leven hadden. Van Klara-producer Bart Stouten is geweten dat beide schrijvers hem na aan het hart liggen. [lees verder]

De ‘recherche’ van Luc Boudens

Recensie Guido Lauwaert - 02/05/2021
Hij was jaren aan de drank, maar nu heeft Luc Boudens de fles geruild voor de pen. Dat werd tijd. Zijn derde roman, Op eenzame hoogte, dateert van 2014. Zes jaar drinken zonder aan de slag te gaan laat zijn sporen na. Maar goed, de vierde is er en kreeg als titel De oogappel. Hij, de oogappel, slaat [lees verder]

Simone De Beauvoir, teder en liefdevol

Recensie Guido Lauwaert - 25/12/2020
Het gebeurt maar zelden dat na het lezen van de laatste bladzijde opnieuw naar de eerste gegrepen wordt. Dat ee roman een indruk van subliem meesterschap heeft achtergelaten. Dat is mij een paar weken geleden overkomen na het lezen van de nooit eerder gepubliceerde roman De onafscheidelijken van Simone [lees verder]

Van Joris Van Severen tot Pablo Picasso

BlogGuido Lauwaert - 14/11/2020
Vlamingen? Je vindt ze overal. In alle maten en gewichten. Oost-Vlamingen in het bijzonder. Niet toevallig ging Gent, de echte hoofdstad van Vlaanderen, om de week over de tong aan het Franse hof. Het was altijd wat met die koppigaards. Zelfs toen de koning plaats had gemaakt voor een president, was [lees verder]

Blijf in uw kot – 100 crisisgedichten

BlogGuido Lauwaert - 12/09/2020
Het maandenlange verblijf heeft bij velen stilstand in denken en doen veroorzaakt. Bij anderen daarentegen voor actie. Ze bestreden de verveling die automatisch opkomt bij het nietsdoen door te doen waarin ze denken goed te zijn. Bij de kunstcriticus en dichter Bert Popelier is dit gedichten schrijven.
[lees verder]

Lang leve en schrijve Gaston Durnez!

BlogGuido Lauwaert - 18/09/2018
Gaston Durnez wandelt met de Vlaamse heiligen de geschiedenis in. De eerste heilige in het boek is niet de recentste overledene, maar de heilige waarmee hij als jonge man naar de oorlog trok. De Tweede Wereldoorlog wel te verstaan, want al verschijnt het boek naar aanleiding van zijn 90ste verjaardag, [lees verder]

BJÖRN SOENENS: De stem uit Amerika

BlogGuido Lauwaert - 25/08/2018
Het beste bewijs dat ‘de droom van Amerika’ een kwestie van gokken is, is de huidige president van Amerika. Donald Trump wist wat de zure klachten van het werkvolk zonder werk zijn, heeft zijn hersenerwt op zero gezet en gewonnen. Misschien is het nog simpeler: de dommen kiezen voor een dwaze. Maar [lees verder]

De niet mislukte Zuivering van Tom Lanoye

BlogGuido Lauwaert - 11/11/2017
De tijd van de grote vertellers is voorbij. Moesten Dostojewski, Zola, Musil, Céline en Proust vandaag met een roman bij een uitgever verschijnen, hij zou het pak bekijken en nog voor hij één letter heeft gelezen zeggen: ‘Te dik, daar hebben wij geen lezers voor.’
Een kroonjaar of een zoveelste [lees verder]

zwart is het wit van mark insingel

BlogGuido Lauwaert - 11/10/2017
Wat in eerdere bundels sterk opviel en in de ‘verzamelde gedichten’ van Mark Insingel [1935] opvallender dan voorheen is het minimale gebruik van kapitalen [hoofdletters] en leestekens. Alsof ze het gevoel dat de dichter er in heeft gelegd en de boodschap die hij oproept in de weg staan. Bovendien [lees verder]

Het Verlangen naar Frankrijk

BlogGuido Lauwaert - 21/03/2017
DOLEN – Onderweg in Europa, het eerste fotoboek van Michiel Hendryckx verscheen in 2009. Het is een verslag van een zoekende naar de bevestiging van wat hij al weet. In 2014 verscheen Altijd ergens. Een vervolg maar geen verlengstuk van het eerste. De zoekende doolt niet langer maar zwerft [lees verder]

In de wereld

BlogGuido Lauwaert - 19/02/2017
Het verhaal is niet zo belangrijk. De korte inhoud ervan staat op de achterflap. Het gevoel dat je bij het lezen besloop, moet in woorden, zinnen omgezet worden. Het verwekt in het geval van de laatste roman van de begin dit jaar overleden Robert Anker geen groot enthousiasme.
Over de doden niets [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.