De laatste filou

Rik Van Cauwelaert wroette tien jaar in Fons Verplaetse. Het resultaat is royaal. De laatste gouverneur van de Nationale Bank bleef uitdagend plebejisch, alhoewel een zoon van de fabrikantenburgerij van Zulte. Hij krikte het economisch bouwvallige België naar de Duitse mark en vervolgens naar de euro. Na Verplaetse werden de gouverneurs brave bureauchefs van de Europese Centrale Bank.

Boertig

Fons Verplaetse droeg het ganse leven een camouflagevest. Hij etaleerde uitdagend zijn volksigheid en amuseerde zijn hoogste kameraden met boertigheid. Hij noemde zichzelf half-serieus een filou. Confrater en kameraad Wim Duisenberg, van de Nederlandsche Bank, later de eerste voorzitter van de Europese Centrale Bank in Frankfurt, een sieraad van de Haagse hogere kringen, leerde van Verplaetse de uitdrukking kennen ‘pissen in het wijwater’. Nou, zo heerlijk Vlaams. Gouverneur Verplaetse verraste, vertederde en bruskeerde meer schoon volk.

Belgobelge

De Nationale Bank is, met het leger, de meest belgicaine schepping van dit koninkrijk. Historisch was zij liberaal, framasson en Franstalig. Verplaetse brak met de kouwe kak van zijn voorgangers en was, na Robert Vandeputte, de eerste Vlaming die de dikdoeners van de NB-top temde. In de haast twee eeuwen van de bank waren Vlamingen er geen 50 jaar de baas. In het beste geval dook een franskiljon op.

De francofone Nationale Bank bracht onder meer mee dat zij decennia hobbelde achter de Banque de France. De Franse en de Belgische gouverneur reisden per pakketboot vanuit Cherbourg naar de jaarvergaderingen in de VS van het Internationaal Muntfonds. Gouverneur Fons Verplaetse vond de Franse traditie een verzwakking van de frank, brak met het zuiden en rukte de Belgische frank oostwaarts. De koppeling van de frank aan de mark is een van zijn succesverhalen en werd een belangrijke opstap voor de toetreding van de Belgische munt tot de euro.

Bond, James Bond

Achter de camouflagegrofheid huisde een cijferaar en een vooruitziende denker. Hem borstelen was moeilijk want Verplaetse was dagboekenschrijver, redenaar, noch causeur. Rik Van Cauwelaert heeft heel veel mensen in het binnenland en het buitenland naar de praatstoel moeten lokken om het idool te verhelderen. Veel leerde hij uit de aantekeningen van de kokette Marcia De Wachter, jarenlang een toeverlaat van Verplaetse, even behekst als de baas door statistieken.

Een weinig bekend exploot van Fons Verplaetse is de verkoop tussen 1989 en 1998 van 75% van het nationale goud om onze staatsschuld te dempen. De eindfase had de allure van James Bond. In het Zultse dialect, de filou sprak het onbeschroomd, het echode tot in zijn perfecte Frans, onderhandelde Fons Verplaetse met Christian Stals van de Zuid-Afrikaanse centrale bank, die Afrikaans sprak (en uit Limburg stamt), om stiekem goud te verkopen zonder dat de Bank voor Internationale Betalingen (BIB) in Bazel, de toezichthouder op dergelijke handeltjes van centrale bankiers, daar lucht van kreeg. De krul rond de BIB lukte en de Belgische frank behoorde vanaf oudejaarsavond 1998 tot de eerste Europese munten die toetraden tot de euro. Kort nadien vertrok Fons Verplaetse met pensioen. Missie volbracht.

Berucht

Fons Verplaetse is de Man van Poupehan en alleen al het scabreuze van de dorpsnaam heide deze in de Vlaamse koppen. De vader van de mythe Poupehan, want zo noemt Van Cauwelaert terecht die kwestie, is Hugo De Ridder die in een postuum gepubliceerd interview met Jef Houthuys suggereerde alsof een geheim kwartet van hoge pieten van de vakbond en Wilfried Martens regelmatig konkelfoesde in het chalet van Verplaetse; een Geheim Bewind beslissend over de frank en België.

De feiten zijn dat Fons Verplaetse voor Poupehan, als gedetacheerde van de Nationale Bank bij premier Martens, en vertrouwensman van het ACV, inderdaad de spilfiguur en de architect was van de devaluatie in februari 1982 van de Belgische frank. Noch min, noch meer. De devaluatie werd verwacht door de beau monde van België, temeer omdat die kringen wisten dat het Internationaal Muntfonds de afwaardering wilde. Als zij niet vrijwillig zou gebeuren, zou België er toe gedwongen worden. Opgelegde devaluaties door het IMF kwamen in die jaren meer voor.

Behoudend

Kan men Fons Verplaetse voor zijn toenmalige ingreep een verwijt maken? Ja, en Rik Van Cauwelaert, laat dat blauw. Om de devaluatie te optimaliseren had de automatische indexering, ook vandaag de Heilige Graal van behoudend België, dus zeker van de vakbonden, moeten verzwakt of geschrapt worden. Verplaetse stond toen en later te dicht bij de syndicaten om die stap te durven aanbevelen en door te zetten.

Waar gouverneur Verplaetse wel de volle aandacht voor had waren de openbare kredietinstellingen (NMKN, ASLK als voornaamste, wie kent die letterwoorden nog) en hij droomde ervan, en ageerde, om deze te herbouwen tot dé Grote Belgische Bank. Wat mislukte. De opvolgers van Verplaetse heten nog gouverneur, echter hebben hun monetaire bevoegdheid na de start van de euro moeten afstaan aan de Europese Centrale Bank in Frankfurt. Zij zijn de lokale bureauchefs van de monetaire eurokraten.

Bestseller

De laatste gouverneur kan een bestseller worden. Rik Van Cauwelaert schrijft inlevend over Verplaetse en heeft naast zijn opgang, tegen veel oppositie in de Nationale Bank in (de vete met de Franstalige socialistische chef van de studiedienst, Roland Beauvois, was alom bekend in het huis, en werd onrechtvaardig en gemeen genoemd, omdat hij Verplaetse elke terechte promotie ontzegde), veel oog voor de economie van de jaren voor en tijdens Verplaetse.

Verdere pluspunten zijn een personenindex (vaak een zwakke stee want die kost tijd en dus geld), een fijne literatuurlijst (waarin opduikt Fons Verplaetse: De meester van het Herstel, 1991, het allereerste portret van de gouverneur door een duo van Trends: Erik Verreet en Johan Van Overtveldt, de latere minister van Financiën), én het pittige omslag. Het staatsieschilderij van Fons Verplaetse, waar elke gouverneur recht op heeft, siert de cover. Het is een picturale ode van zijn dorpsgenoot Roger Raveel.

De laatste gouverneur | Rik Van Cauwelaert

Hardback | Nederlands | Historische biografieën

Alfons Verplaetse (1930-2020) was niet alleen de architect van de devaluatie van de Belgische frank in 1982. In De laatste gouverneur toont Rik Van Cauwelaert aan de hand van archiefonderzoek en gesprekken met binnen- en buitenlandse kroongetuigen dat Verplaetse [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Frans Crols

Het grote experiment: een dreunende verdediging van de gemeenschap en het culturele patriottisme

Recensie Frans Crols - 18/11/2022
De professorale ruziemakers over de Vlaamse canon moeten Het grote experiment lezen: een dreunende verdediging van de gemeenschap en het culturele patriottisme. Yascha Mounk herkauwt geen troep over het verwasemen van de democratie, de neergang van het Westen, de omvolking en meer onheilsdrolligheid. 
[lees verder]

Ex-ambassadeur Johan Verbeke voorziet Vlaamse EHBO voor diplomaten

Recensie Frans Crols - 17/11/2022
Ambassadeurs zijn als balsem voor de wereld. Vlaamse diplomaten zijn vandaag alomtegenwoordig. In de jaren zestig, zowat twee generaties geleden, had je een vlaag ‘Fayat Boys’ nodig om de achteropstelling van Vlaanderen te schrappen.
Bij de jezuïeten in Antwerpen studeerde ik handels- [lees verder]

Tegen de Vlaamse burgermensjes

Recensie Frans Crols - 01/11/2022
Als u nog één boek aanschaft voor nieuwjaar is de keuze simpel. Trouw moet blijken, Teksten uit Journaal van Mark Grammens is uw terechte gading. 288 bladzijden voor politieke, maatschappelijke en rebelse lekkerbekken.
Kop eraf als Trouw moet blijken van en over Mark Grammens (1933-2017) [lees verder]

De bonbons van Beëlzebub

Recensie Frans Crols - 18/10/2022

Drugs, ook wiet, zijn schunnig. Deze shit liberaliseren is de wens van wie zich de betere vindt. De verschoppelingen van de samenleving, de gezinnen, de landbouw en de fabrieken winnen echter bij een oorlog tegen narcotica. Crystal meth rukt op in de Lage Landen. De herontdekking is een diabolische [lees verder]

Wees niet dom, Afrika is een macht

Recensie Frans Crols - 04/10/2022
Afrika is geen land is een olifant van een boek: groot, machtig, statig, amusant, aanlokkelijk. Dipo Faloyin is journalist, geboren in Chicago, opgegroeid in Lagos en woont in Londen. Hij kust zijn continent, colporteert zelfspot en ziet westerlingen als rovers. Wat hij bewijst.
Eén land zonder [lees verder]

Weg met Balthasar Boma, leve ondernemer Ignace Van Doorselaere!

Recensie Frans Crols - 28/09/2022
Balthasar Boma is de enige ondernemer die alle Vlamingen kennen, maar eigenlijk zou dat Ignace Van Doorselaere moeten zijn. Je krijgt er twee voor de prijs van één. Deze braderie weegt twee boeken over ondernemen: De Essentie van Ignace Van Doorselaere en het engelstalige Woke Inc. van Vivek Ramaswamy. [lees verder]

De wiegen van de wetenschap

Recensie Frans Crols - 30/08/2022
Ja, u leest het goed, geen wieg wel wiegen. Maand na maand miezert smaad op de westerse eigendunk. De analyse met de vernietigende inzichten over China is pas lauw of de prediking hoe Afrika zijn noorderbuur zal klem rijden bezet de boekentoptien. De Hottentot met het geschrift hoe het gregoriaans daar [lees verder]

Mandeville: de Vlaamse vader van de economie

Recensie Frans Crols - 26/07/2022
Vlaanderen is braakland voor filosofen als Augustinus, Descartes, Hobbes, Kant en Hegel. Wel is er het (onbekende) vaderschap van Bernard Mandeville, een Vlaamse Nederlander, die Adam Smith, David Hume en Charles Darwin inspireerde.
Niet 1 Vlaming op 100, noch 1 liberaal op 1000, zeker geen 1 op [lees verder]

Lezen en schrijven zijn mirakels

Recensie Frans Crols - 10/07/2022
Schattingen van het ontstaan van taal variëren van 50.000 jaar tot 1,9 miljoen jaar. Lezen en schrijven van 26 gecombineerde hanenpoten zijn mirakels.
Deze tekst is een combinatie van 26 hanenpoten op een bladzijde of een scherm die voor u zinnen vormen met een betekenis. Schrijven is van een [lees verder]

Woody Allen en de Vlaamse Beweging

Recensie Frans Crols - 03/06/2022
Messianisme is een Joodse traditie en voortgang die uitwaaierde. Het is Bijbels, christelijk, marxistisch, ecologisch, Vlaams, actueel. Je vindt messianisme in eigen dosissen bij Franz Kafka, Martin Buber, Karl Marx, Woody Allen, Greta Thunberg, Bart De Wever en Tom Van Grieken.
Een sliert messianisme [lees verder]

Lenin, plunder de plunderaars

Recensie Frans Crols - 17/05/2022
De titel is een vondst, de omslag toont een leeuwachtige hondenkop in Vlaamse kleuren met een zweem rood. Uitgeverij EPO publiceert ‘Debatfiches van de Vlaamse elite’. De Vlaamse Osservatore Proletaro (EPO staat voor Education Prolétaire, Proletarische Opvoeding) groepeert denkend klein [lees verder]

Rusland, de hel van Dante

Recensie Frans Crols - 10/05/2022
Scheldwoorden passen niet bij een boekbespreking. Je moet je bij de bundel van Bill Browder hoofdstuk na hoofdstuk verbijten. De top van Rusland is melaats met korstendikke leugens en zwavel.
De Goddelijke Komedie
‘De stromen bloed die uit hun wonden dropen, vormden, tezamen met hun [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.