De Eerste Wereldoorlog in vogelperspectief

Wereldoorlog I werd ook uitgevochten in de lucht. Er waren de zeppelins, waarmee de Duitsers tot in Londen vlogen om te bombarderen. Maar daar gaat dit boek niet over. Maar meer nog was er de opkomst van de vliegtuigen. Opmerkelijk want de eerste gemotoriseerde vlucht was in 1913, amper een tiental jaar voor het begin van de oorlog. De techniek ging (zoals zo vaak) sterk vooruit tijdens de oorlog. Maar ook daar gaat dit boek niet over. Want in de Eerste Wereldoorlog werden de vliegtuigen toch vooral gebruikt voor observatie. Fotograferen vanuit een vliegtuig bleek veel efficiënter dan observeren vanuit een ballon en schetsen maken. Het was de bedoeling om de posities van de vijand (en de eigen posities) beter in kaart te brengen. Zo kon men beter de doelen berekenen voor de artillerie, troepenbewegingen en sterktes inschatten en de versterkingen beoordelen. Die luchtobservatie luidde ook het uitwerken van de camouflage in. Nepstellingen werden gebouwd en echte werden verborgen voor overvliegende observators.

Het resultaat zijn duizenden en duizenden foto’s van de frontzone tijdens de periode 1914-1918. Daarvan zijn er een heel aantal gebundeld in het boek De Oorlog vanuit de lucht; 1914-1918; Het front in België. Een werkelijk mooi en verzorgd uitgegeven boek. De foto’s zijn dat eigenlijk minder. Het lijken wel abstracties van een oorlogsdomein. Ze zijn macaber objectief. Je ziet de kerkhoven groeien. Je ziet de loopgraven steviger en steviger uitgebouwd worden. Je ziet Ieper branden, straat na straat.Je ziet het oorspronkelijke landschap verdwijnen onder het oorlogsgeweld. Voor de militairen van die tijd bevatten de foto’s enorm veel informatie. Maar ook aan archeologen vandaag vertellen die foto’s een verhaal. In vroege foto’s zie je het oorspronkelijke landschap, soms zelfs met herkenbaar middeleeuwse sites in de polder. Je ziet de kraters ontstaan, je ziet wat precies waar gebeurde. Je kan vergelijken met luchtfoto’s van vandaag, wat is er nog in het landschap vandaag dat verwijst naar die oorlog. Een dergelijke databank kan je raadplegen in Ieper. Voor archeologen is het frontlandschap als een palimpsest. Net als bij dat hergebruikt handschrift is het oorspronkelijke landschap door de oorlog op veel plaatsen afgeschraapt en opnieuw opgebouwd. De foto’s geven ons een beeld van de oorspronkelijke situatie en van het afschrapen. En er zijn ook foto’s van de heropbouw van de verwoeste gewesten.

De samenstellers hebben zich niet beperkt tot het samenvoegen van wat veelzeggende foto’s alleen. Er is een artikel over de evolutie van de luchtfotografe tijdens de oorlog. Er is een basiscursus ‘luchtfoto’s leren bekijken’. Hoewel dat voor wie Goolge Earth kent al wat makkelijker. En de foto’s worden begeleid door uitleg, stukjes worden eruit gelicht, er wordt uitgelegd wat er te zien is en je krijgt de coördinaten mee om het terug te vinden op de grote foto. Soms heeft men een kalkpapier aangebracht die over de foto heen verduidelijkt wat er te zien is.

Van alle fotoboeken over de Eerste Wereldoorlog die ik al gezien en gelezen heb is dit het meest beklijvende, net omdat er zo weinig mensen op staan. In dit boek zie je de ‘machine’, de oorlog aan het werk. Van hoog in de lucht. De vernietigende kracht is immens. Maar al kijkende besef je dat daar beneden in die wirwar van loopgraven, in de bomkraters, in de mijnkraters, duizenden jongens zitten en zaten, levend en dood. Het boek geeft ook heel goed aan van welke plaats de foto is. En hoewel het geen pocket is, denk ik dat ik hem bij een volgende uitstap toch eens meeneem. Ik zal er nog stiller van worden. Of ik zoek de plaatsen op via Google Earth. Ook een goed idee. 

Nog een tip voor wie buitenlandse vrienden heeft die op bezoek komen om de relikten van de Grote Oorlog te zien: het boek is ook in andere talen verkrijgbaar. 

De oorlog vanuit de lucht | Birger Stichelbaut

Hardback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

100 JAAR GELEDEN barst in Europa de Eerste Wereldoorlog los. Wat een snelle en korte bewegingsoorlog moet worden, mondt uit in een jarenlange patstelling in de loopgraven aan het westelijke front. Luchtfotografie, toen een nog vrij nieuwe technologie, werd [lees verder...]

Uitverkocht

Meer berichtjes van Pieter Bauwens

Belgisch geld stroomt altijd in dezelfde richting

Recensie Pieter Bauwens - 03/04/2021
Vlaanderen draagt elk jaar 6% van het Bruto Binnenlands product af aan Wallonië. Al jaren. Al leeft in Wallonië de mythe dat het ooit anders was. Tijd voor een ontmythologisering. Er is geen bewijs voor die geldstroom van Wallonië naar Vlaanderen. Integendeel.
De Franstalige mythe
Aan [lees verder]

Er moet meer midden zijn

Recensie Pieter Bauwens - 02/02/2021
We beleven politiek woelige tijden. Dat heeft vele oorzaken, Maar er zijn ook remedies. Rik Torfs en Pieter Marechal hebben er een boek over geschreven. De oplossing ligt in het midden.
Spits en scherp
Over morgen: Mijmeringen voor wie niet van gisteren is. Spits is professor Torfs altijd [lees verder]

Broeders en bisschoppen met vuile manieren

BlogPieter Bauwens - 25/10/2020
Het verleden is een schatkamer aan verhalen. Maar je moet die goed kunnen brengen. Want dat verleden heeft wel eens de ellendige gewoonte opgesloten te zitten in stoffige en droge archieven. Wie die kunst verstaat is Jan Pauwels. Met nu al een tweede boek over de fratsen en strapatsen van de Vlaamse [lees verder]

Rik Torfs vindt de kerk fantastisch

BlogPieter Bauwens - 10/10/2020
De titel van dit boek doet even opkijken. De kerk is fantastisch. Dan zie je de auteur, Rik Torfs. Zou die dat menen? Is het een grap, een onliner, iets om de aandacht te trekken? Dat laatste is het zeker, maar de inhoud is géén grap. Torfs weet zijn kritiek op de rooms-katholieke kerk van vandaag [lees verder]

Kerkopstand in Sint-Gillis

BlogPieter Bauwens - 21/04/2019
Eind jaren 60, na het Tweede Vaticaanse Concilie, ging de Kerk in Europa door zwaar weer. Er zijn boeken vol geschreven over die periode en de zoektocht naar de oorzaken. Volgens de ene ging Vaticanum II te ver, volgens de andere werd het niet consequent toegepast maar teruggedraaid door de Paus, nog [lees verder]

Paus Franciscus, de linkse dictator

BlogPieter Bauwens - 16/03/2019
Is paus Franciscus die vriendelijke lachende paus die genadeloos wordt tegengewerkt door de curie, die vecht voor haar privileges? Of is Paus Franciscus een genadeloze manipulator die medewerkers tegen elkaar opzet en zijn visie wil doorduwen?
Framing en karaktermoord
De pers loopt makkelijk [lees verder]

Joden van Antwerpen

BlogPieter Bauwens - 10/11/2018
Een filosemiet, dat ben ik. Al jaren. Ik koester een diepe bewondering voor de Joodse cultuur, of culturen moet ik zeggen, want er zijn verschillende manieren om Jood te zijn. In het boek De Joden van Antwerpen van Ludo Abicht, herkende ik diezelfde fascinatie en ook affectie, maar niet zonder kritische [lees verder]

Guldensporenslag en identiteit

BlogPieter Bauwens - 11/07/2018
In 2002 schreef Karim Van Overmeire een goed boek over de Guldensporenslag, De Guldensporenslag; Het verhaal van een onmogelijke gebeurtenis. Dat boek was toen een welkome aanvulling bij de boeken die verschenen over die veldslag die toen bijna 700 jaar geleden was. Het was eens een boek dat geschreven [lees verder]

Poetin en Assad hebben zijn leven gered

BlogPieter Bauwens - 25/11/2017
In 2010 komt de Vlaamse pater Daniël Maes (we interviewden hem eerder hier op Doorbraak) aan in Syrië om er te helpen bij de heropbouw van het eeuwenoude klooster van Mar Yacub bij Qara, vlak bij de grens met Libanon. Pater Daniël besluit om voor ‘het thuisfront’ een dagboek bij te houden, [lees verder]

Uw score voor het merk België

BlogPieter Bauwens - 15/10/2017
Welke score op een schaal van nul tot tien zou u aan België geven? Welke argumenten hebt u voor die score? Dat zijn -vereenvoudigd- de vragen van een kwalitatief onderzoek op grote schaal van het bureau WHY5Research van Jan Callebaut. De vragen werden gesteld aan een representatieve staal Belgen en [lees verder]

Vluchtelingen brengen christendom zonder eurocentrisme

BlogPieter Bauwens - 22/07/2017
Als er een discussie is over vluchtelingen, dan wordt dat hier snel een discussie over de islam, het christendom speelt maar een zijdelingse rol. En dat vertekent ons beeld. Volgens het Amercan Pew Research Centre waren er in 2012 al 26 miljoen christelijke migranten in Europa. De helft daarvan is afkomstig [lees verder]

Vergeten geschiedenis van Ierse oorlogsvrijwilligers in WOI

BlogPieter Bauwens - 08/07/2017
Geen land in de wereld waar je meer dan in Ierland bij de boekhandelaars werken over de eigen geschiedenis kan vinden. Niet alleen trouwens over wat zich in de loop der eeuwen op het groene eiland zelf heeft afgespeeld. Ook de lotgevallen van de talrijke Ierse gemeenschappen in de diaspora komen ruim [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.