De eerste internationale was aristocratisch

Jan van den Berghe is een even eloquent schrijver als spreker. Met zijn liefde voor onder het stof geraakte woordenschat neemt hij de lezer mee in de boeiende geschiedenis van een aristocratische familie. Bij de aanvang van de 19eeuw slechts waren de Coburgers slechts tweederangs nobelen, maar bij het einde van die eeuw plantte het geslacht letterlijk zijn zaad in de schoot van de machtigste vorstenhuizen van Europa.

Tsaar van Bulgarije

Het boek leest vlot en is deels chronologisch en deels thematisch opgebouwd. De Coburgs zijn alvast een bonte familie, maar daar moet ik niemand van overtuigen. Ik pik er een voorbeeldje uit.

De dictatoriale Bulgaarse tsaar Ferdinand is een opvallend en misschien ook wel typisch adept van het Duitse geslacht. De man werd een ‘demon met een neus als een kathedraal’ genoemd en hij bezat enorm veel politiek talent. Het grafschrift dat hij voor zijn Franse moeder koos, dochter van de afgezette burgerkoning Lodewijk Filips van Orléans, typeert de monarchale humor: ‘Dochter van een koning, zelf geen koningin meer, maar moeder van een koning’. Daarnaast bezat hij, alweer typisch, een bijzonder seksleven en gedroeg hij zich, ook wel typisch, bijzonder excentriek wat zich uitte in een dolgedraaide fascinatie voor treinen, satanisme en een bijzondere angst voor zwarte katten. Net als zijn Belgische neef Leopold II droomde hij over de uitbouw van een enorm rijk, in zijn geval een Bulgaars-Bijzantijns. Bulgarije was succesvol in de eerste Balkanoorlog (1912) en kwam zo dicht bij de imperiale droom, maar het verloor al zijn pluimen in de tweede gelijknamige oorlog (1913). In 1915 koos hij voor de verkeerde neef, Wilhelm II van Duitsland, waarmee hij zijn ondergang tekende. De overwinnaars van de oorlog wilden van Ferdinand niet meer weten en die moest abdiceren ten voordele van zijn zoon Boris. Toen een van zijn tuinmannen de ex-koning zijn spijt wilde betuigen over de terugtreding, propte hij een peer in de man zijn mond nog voor die zijn woorden kon afmaken. Ferdinand zou de rest van zijn dagen slijten in de thuisstal Coburg en hij overleed gedesillusioneerd in 1948. Boris stierf mysterieus in 1943 kort nadat hij Adolf Hitler had bezocht. De laatste Bulgaarse tsaar, de negenjarige Simeon, werd in 1946 afgezet en zijn oom en regent Cyril werd voor een communistisch vuurpeloton geplaatst.

Potentaat van Kongo

Van den Berghe schetst van elke telg een klaar beeld. Leopold II wordt bijvoorbeeld in slechts 30 blz. bijzonder volledig toegelicht en ook al ben je als lezer nogal vertrouwd met de figuur, toch kan de auteur je verrassen door vergeten anekdotes op te vissen. Leopold II was misschien niet de sympathiekste koning der Belgen, hij was verdorie toch de meest gewiekste. Onder de neus van de Fransen, de Duitsers en de Britten en zonder de steun van de Belgische regering lijfde de bebaarde reus een land in dat tachtig keer zo groot was als zijn koninkrijk. De weerzin van de Belgen en hun onwil om ook maar één cent in zijn onderneming te stoppen,  beschouwde hij als een grote ondankbaarheid. Leopold gedroeg zich in Kongo als een potentaat – die in de derde persoon over zichzelf sprak – met de bekende gevolgen. In eigen land kocht hij politici om, financierde hij kranten om zijn voordeel te schrijven, voorzag hij lastercampagnes tegen opponenten – zoals priester Adolf Daens – van grof geld en betaalde hij zelfs smeergeld aan Amerikaanse volksvertegenwoordigers om het Amerikaanse beleid tegenover zijn Kongo te beïnvloeden. Internationaal werd hij gehaat waarvan het pamflet ‘The crimes of the Congo’  – van niemand minder dan de geestelijke vader van Sherlock Holmes, Arthur Conan Doyle – en de polemieken van Mark Twain toonbeelden zijn. Daarnaast beschrijft Jan Van den Berghe de amoureuze escapades van ‘le roi des Belles et des Belges’ in geuren en kleuren.

Succesvolle fokkerij verliest de race

Het boek is een aanrader voor liefhebbers van koningshuizen, maar meer nog voor diegenen die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van de 19e eeuw. De levens van de talrijke telgen uit het huis van stamvader Frans Frederik van Saksen-Coburg-Saalfeld zijn verweven met de politieke historie van de Duitse staten, België, Portugal, Brazilië, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije, Rusland, Zweden, Griekenland, Joegoslavië, Spanje, Noorwegen, Italië, Denemarken, Luxemburg, Frankrijk en Mexico. ‘De Coburgs zijn de stoeterij van Europa’, het zijn Otto von Bismarcks woorden.

Deze eerste internationale was er één van aristocratische oorsprong, maar het jaar 1914 bewees het uiteindelijke falen van de uithuwelijkingspolitiek waarvan de Britse vorstin Victoria en de Belgische koning Leopold I de motoren waren. ‘Zij leefden nog alsof de kalender niet 1914 maar 1814 aanwees’ schreef een aristocratische diplomaat over de vorstenhuizen. Vandaag zetelen alleen nog de Belgische en de Britse tak op hun troon.

De stoeterij van Europa | Jan van den Berghe

Hardback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

Jan van den Berghe beschrijft de manoeuvres van Europa’s meest succesvolle dynastieCoburg. Eeuwenlang was het een onbeduidend vorstendom, maar de ridders van Coburg brandden van ambitie. Hun opmars begon met enkele wapenfeiten in de achttiende [lees verder...]

Definitief teruggetrokken

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De kast van Clio over de Oostendse Compagnie

audio/video18/01/2023
In 'Oostende is niet ver meer' schetst auteur Katrien Van Hecke een intrigerend beeld over de Vlaamse tegenhanger van de Oostindische Compagnie. Het is een Young Adult-boek dat de deur openzet naar een boeiend verleden. Ze vertelt er alles over aan Harry De Paepe in 'De kast van Clio'.

De keuze van Clio voor januari en februari 2023

audio/video17/01/2023
Harry De Paepe selecteerde ook deze keer voor u enkele geschiedenisboeken om de donkere wintermaanden door te komen!

Het slechte geweten van Vlaanderen - Kevin Absillis (Davidsfonds)
In opstand! - Pieter Serrien (Horizon)
Wij, Habsburgers - Johan Verberckmoes (Houtekiet)
[lees verder]

De Keuze van Clio voor december 2022

audio/video01/12/2022
Op zoek naar interessante cadeautips voor de eindejaarsfeesten? Harry De Paepe selecteerde ook deze maand voor u drie geschiedenisboeken!

 'De beloofde stad' van Luc Panhuysen (Atlas/Contact),  'Waarom we van de Oriënt niets begrijpen en we dat wel zouden moeten doen' van Dirk Tieleman [lees verder]

De keuze van Clio – november 2022

audio/video22/11/2022
Harry De Paepe dook in de nieuwe catalogi van de nieuwe uitgaven en koos voor u drie boeken die meer dan de moeite waard zijn.

‘John Cockerill’ van Bart Vanacker (Houtekiet), 'De Fantasten’ van Ian Buruma (Atlas/Contact) en  ‘Historische Atlas van de Lage Landen’ van Sieg Monten [lees verder]

Het verhaal van de gouvernante van the Queen

Recensie Harry De Paepe - 13/09/2022
We worden al een hele tijd overspoeld met mierzoete verhalen over het wel en wee van de overleden koningin Elizabeth II. Vele mensen delen hun getuigenissen over hoe ze de koningin ontmoetten en vertellen daarbij veelal grappige en soms ook ontroerende anekdotes. De Windsors zijn uitgegroeid tot de meest [lees verder]

De Kast van Clio – Maria van Bourgondië

audio/video24/08/2022
Tijdens het voorjaar van 2022 bezocht Harry De Paepe de tentoonstelling 'Uitbundig Verleden' in het Mechelse Hof van Busleyden. De Bourgondische periode stond centraal in de tentoonstelling.

Harry vertelt ons in enkele minuten tijd wie Maria van Bourgondië was. Wat was haar belang? En hoe [lees verder]

Knappe biografie over bijna vergeten Vlaamse graaf

Recensie Harry De Paepe - 16/08/2022
De elfde eeuw is een ongemeen fascinerende tijd. De Normandiërs veroveren Engeland en een Europees ridderleger trekt naar Jeruzalem. Pausen Gregorius VII en Urbanus II, Mathilde van Canossa, Willem de Veroveraar en Godfried van Bouillon behoren tot de elfde-eeuwse beroemdheden wier namen tot op vandaag [lees verder]

De ‘foute vrouwen’ van de nazi’s in Nederland en Vlaanderen

BlogHarry De Paepe - 02/08/2022
Paul van de Water is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij specialiseert zich in de collaboratie in de Nederlanden. In het bijzonder overzichtelijke boek 'Foute vrouwen. Handlangsters van de nazi's in Nederland en Vlaanderen' portretteert hij 51 vrouwen die op de een of andere manier de Duitse [lees verder]

Lia van Bekhoven over ‘Klein-Brittannië’

Recensie Harry De Paepe - 27/07/2022
Lia van Bekhoven behoeft in Vlaanderen geen introductie. Al jarenlang licht ze op de nationale televisie en radio het reilen en het zeilen toe van de Britse politiek. Ze doet dat op de haar kenschetsende nuchtere ‘Hollandse’ manier, ook al is ze een Brabantse. De correspondent presenteert zich ook [lees verder]

De Kast van Clio – Emmanuel Waegemans over de Krim

audio/video25/07/2022
De Krim, een schiereiland in de Zwarte Zee, werd in 1954 door partijleider Nikita Chroesjtsjov overgedragen aan Oekraïne, op dat moment nog onderdeel van de Sovjet-Unie. Een bijna symbolische geste, die veertig jaar later grote gevolgen had toen de Sovjet-Unie uiteenviel en de Krim daarmee ook een onderdeel [lees verder]

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.