De eerste internationale was aristocratisch

Jan van den Berghe is een even eloquent schrijver als spreker. Met zijn liefde voor onder het stof geraakte woordenschat neemt hij de lezer mee in de boeiende geschiedenis van een aristocratische familie. Bij de aanvang van de 19eeuw slechts waren de Coburgers slechts tweederangs nobelen, maar bij het einde van die eeuw plantte het geslacht letterlijk zijn zaad in de schoot van de machtigste vorstenhuizen van Europa.

Tsaar van Bulgarije

Het boek leest vlot en is deels chronologisch en deels thematisch opgebouwd. De Coburgs zijn alvast een bonte familie, maar daar moet ik niemand van overtuigen. Ik pik er een voorbeeldje uit.

De dictatoriale Bulgaarse tsaar Ferdinand is een opvallend en misschien ook wel typisch adept van het Duitse geslacht. De man werd een ‘demon met een neus als een kathedraal’ genoemd en hij bezat enorm veel politiek talent. Het grafschrift dat hij voor zijn Franse moeder koos, dochter van de afgezette burgerkoning Lodewijk Filips van Orléans, typeert de monarchale humor: ‘Dochter van een koning, zelf geen koningin meer, maar moeder van een koning’. Daarnaast bezat hij, alweer typisch, een bijzonder seksleven en gedroeg hij zich, ook wel typisch, bijzonder excentriek wat zich uitte in een dolgedraaide fascinatie voor treinen, satanisme en een bijzondere angst voor zwarte katten. Net als zijn Belgische neef Leopold II droomde hij over de uitbouw van een enorm rijk, in zijn geval een Bulgaars-Bijzantijns. Bulgarije was succesvol in de eerste Balkanoorlog (1912) en kwam zo dicht bij de imperiale droom, maar het verloor al zijn pluimen in de tweede gelijknamige oorlog (1913). In 1915 koos hij voor de verkeerde neef, Wilhelm II van Duitsland, waarmee hij zijn ondergang tekende. De overwinnaars van de oorlog wilden van Ferdinand niet meer weten en die moest abdiceren ten voordele van zijn zoon Boris. Toen een van zijn tuinmannen de ex-koning zijn spijt wilde betuigen over de terugtreding, propte hij een peer in de man zijn mond nog voor die zijn woorden kon afmaken. Ferdinand zou de rest van zijn dagen slijten in de thuisstal Coburg en hij overleed gedesillusioneerd in 1948. Boris stierf mysterieus in 1943 kort nadat hij Adolf Hitler had bezocht. De laatste Bulgaarse tsaar, de negenjarige Simeon, werd in 1946 afgezet en zijn oom en regent Cyril werd voor een communistisch vuurpeloton geplaatst.

Potentaat van Kongo

Van den Berghe schetst van elke telg een klaar beeld. Leopold II wordt bijvoorbeeld in slechts 30 blz. bijzonder volledig toegelicht en ook al ben je als lezer nogal vertrouwd met de figuur, toch kan de auteur je verrassen door vergeten anekdotes op te vissen. Leopold II was misschien niet de sympathiekste koning der Belgen, hij was verdorie toch de meest gewiekste. Onder de neus van de Fransen, de Duitsers en de Britten en zonder de steun van de Belgische regering lijfde de bebaarde reus een land in dat tachtig keer zo groot was als zijn koninkrijk. De weerzin van de Belgen en hun onwil om ook maar één cent in zijn onderneming te stoppen,  beschouwde hij als een grote ondankbaarheid. Leopold gedroeg zich in Kongo als een potentaat – die in de derde persoon over zichzelf sprak – met de bekende gevolgen. In eigen land kocht hij politici om, financierde hij kranten om zijn voordeel te schrijven, voorzag hij lastercampagnes tegen opponenten – zoals priester Adolf Daens – van grof geld en betaalde hij zelfs smeergeld aan Amerikaanse volksvertegenwoordigers om het Amerikaanse beleid tegenover zijn Kongo te beïnvloeden. Internationaal werd hij gehaat waarvan het pamflet ‘The crimes of the Congo’  – van niemand minder dan de geestelijke vader van Sherlock Holmes, Arthur Conan Doyle – en de polemieken van Mark Twain toonbeelden zijn. Daarnaast beschrijft Jan Van den Berghe de amoureuze escapades van ‘le roi des Belles et des Belges’ in geuren en kleuren.

Succesvolle fokkerij verliest de race

Het boek is een aanrader voor liefhebbers van koningshuizen, maar meer nog voor diegenen die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van de 19e eeuw. De levens van de talrijke telgen uit het huis van stamvader Frans Frederik van Saksen-Coburg-Saalfeld zijn verweven met de politieke historie van de Duitse staten, België, Portugal, Brazilië, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije, Rusland, Zweden, Griekenland, Joegoslavië, Spanje, Noorwegen, Italië, Denemarken, Luxemburg, Frankrijk en Mexico. ‘De Coburgs zijn de stoeterij van Europa’, het zijn Otto von Bismarcks woorden.

Deze eerste internationale was er één van aristocratische oorsprong, maar het jaar 1914 bewees het uiteindelijke falen van de uithuwelijkingspolitiek waarvan de Britse vorstin Victoria en de Belgische koning Leopold I de motoren waren. ‘Zij leefden nog alsof de kalender niet 1914 maar 1814 aanwees’ schreef een aristocratische diplomaat over de vorstenhuizen. Vandaag zetelen alleen nog de Belgische en de Britse tak op hun troon.

De stoeterij van Europa | Jan van den Berghe

Hardback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

Jan van den Berghe beschrijft de manoeuvres van Europa’s meest succesvolle dynastieCoburg. Eeuwenlang was het een onbeduidend vorstendom, maar de ridders van Coburg brandden van ambitie. Hun opmars begon met enkele wapenfeiten in de achttiende [lees verder...]

Definitief teruggetrokken

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

De fascinerende en ondoorgrondelijke Byzantijnen

Recensie Harry De Paepe - 28/04/2022
Wist u dit? In de zesde eeuw gaf men in de graven van Chinese edellieden imitatie-Byzantijnse munten met portretten van niet-bestaande keizers mee. Zo ver reikte het aanzien van het Byzantijnse Rijk. De Byzantijnen – die dat woord zelf nooit gebruikten om zichzelf te beschrijven – zagen zichzelf [lees verder]

De vele levens na de dood en evenveel kaarten

Recensie Harry De Paepe - 27/04/2022
Ergens vanaf de vijfde eeuw ontstond er in het Chinese boeddhisme een legende over Maudgalyayana, een reiziger naar de onderwereld. Hij werd in zijn jeugd ‘Radijs’ genoemd. Wanneer hij toetreedt tot een klooster, ontdekt hij dat zijn overleden moeder Niladhi ergens in het hiernamaals moet boeten [lees verder]

De kast van Clio – in gesprek met Michael Pye

audio/video27/04/2022
‘Wat in Antwerpen gebeurde, droeg bij tot de verandering van de wereld en hoe we daarover denken.’ De slotbedenking van het boek Antwerpen. De gloriejaren van gerenommeerd historicus Michael Pye zal menig hart in de koekenstad sneller doen slaan. Hoewel, de meeste sinjoren zijn hier al zo lang van [lees verder]

De kast van Clio – Gent, een filmstad met een rijk verleden

audio/video24/04/2022
Guy Dupont is archivaris voor de stad Gent. Hij is te gast in de 'Kast van Clio'.

Halverwege de twintigste eeuw beleefde de cinema zijn gouden jaren. Nooit gingen er zo veel mensen naar de film, waren er zo veel bioscopen en werden er zo veel filmaffiches aangeplakt als toen. Dit veranderde [lees verder]

De kast van Clio – De Tempeliers in de Lage Landen

audio/video23/04/2022
Jan Hosten is een kenner van de middeleeuwse orde van de Tempeliers. De auteur is te gast in de 'Kast van Clio'.

De tempelorde werd in 1120 opgericht om de pelgrims in het Heilige Land te beschermen. De tempelridders waren gevreesde krijgers en ontpopten zich tot grootgrondbezitters en bankiers. [lees verder]

De kast van Clio – Waarom de Fransen zo heel Frans zijn

audio/video22/04/2022
Alain Mouton is onze gast in de 'Kast van Clio'.

'Et alors?' De schampere reactie van wijlen president Mitterand vat volledig waarom de Fransen zo Frans zijn. Mix je ne sais quoi, grandeur, een opmerkelijke relatie tot de eigen taal en vooral ook lossere zeden dan de gemiddelde Europeaan [lees verder]

Het dagelijks leven in het Oude China

Recensie Harry De Paepe - 22/04/2022
In ‘24 uur in het oude China’ presenteert Dr. Yijie Zhuang de verhalen van vierentwintig mensen met uiteenlopende posities en beroepen in de samenleving van de Chinese Han-dynastie. Het westelijke Han-tijdperk is een intrigerende periode in de lange en heel kleurrijke geschiedenis van China. De bevolking [lees verder]

‘De ondergang van Rome’ van Adrian Goldsworthy

BlogHarry De Paepe - 21/04/2022
Adrian Goldsworthy vertelt in ‘De ondergang van Rome’ over de spiraal aan invallen, staatsgrepen, corrupte keizers en sluwe hovelingen die leidden tot de neergang van het eens zo oppermachtige Romeinse Rijk. Een rijk kan er nooit zeker van zijn dat het de suprematie behoudt, alle propaganda ten spijt. [lees verder]

De tegennatuurlijke tuinman

Recensie Harry De Paepe - 09/04/2022
Onlangs verscheen het nieuwe boek Het bewaren waard van de Vlaamse jurist en historicus Frank Judo. Daarin gaat de man al wandelend door 21 misverstanden over het conservatisme. Het is het lezen waard en bovendien uitgebracht in een handig pocketformaat. Je ziet jezelf dit meepakken op een wandeling [lees verder]

Mary Beard en Rome in pocketformaat

BlogHarry De Paepe - 24/03/2022
Rainbow Boeken heeft de traditie om geweldige boeken in een betaalbaar pocketformaat aan te bieden. Dit keer presenteert de uitgeverij 'SPQR' van Mary Beard, een van de bekendste Britse classici. De boeken van de Cambridge professor, samen met haar BBC-documentaires bereiken, een wereldwijd publiek.
[lees verder]

De Kast van Clio – De vlucht van de ‘Kaiser’ naar Nederland

audio/video01/02/2022
Bekijk hier de volledige aflevering over Wilhelm II in Nederland.

Harry praat in 'De kast van Clio' met Ronald Kousbroek (Kasteel Amerongen) en Cornelis van der Bas (Huis Doorn), in de twee laatste verblijfplaatsen van 'der Kaiser' na de Eerste Wereldoorlog. Ze hebben het over zijn vlucht, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.