De chachacha van hoog crapuul

De Clan Reynders van Philippe Engels is het aperitief. Belgische smeerlapperijen zonder dat dat er een rechterlijke of politieke haan naar kraait. De hoofdschotel is “Kleptopia”, een briljante afrekening met de hoogste schavuiten ter wereld. Zij heersen, graaien en doden. Reynders en de mondiale kleptokraten delen hun driften.

U kent hem van zijn overjarig misdienaarskoppetje, Didier Reynders, eeuwig minister en nu EU-commissaris. Beschermd door deze Waalse opperstaatsman consumeerde zijn acoliet Jean-Claude Fontinoy twintig jaar van de publieke ruif. Meer dan het vermoeden bestaat dat Reynders en Fontinoy in tandem reden, zoals een Frans machiavellistisch duo: Nicolas Sarkozy en Claude Guéant.

Kleptokraten zijn politici die het landsbestuur kapen en de staat, en zijn burgers, beroven. De overtreffende trap, met verbanden met Franstalige Brusselse en Congolese politici, kan u ontdekken in Kleptopia van Tom Burgis, onderzoeksjournalist van de Financial Times. Kleptopia is een duivelsdans van heren en een enkele vrouw die stelen, vergiftigen, liegen, verkrachten, vermoorden. Doorbraak besprak Kobalt Blues van Erik Bruyland (lees hier de recensie) over de plundering van Congo, en in Kleptopia stoot u op dezelfde en soortgelijke spinnenwebben van hoog crapuul.

De plundermachine

Tom Burgis heeft vier talenten: hij kan wervelend schrijven, hij kan balansen lezen, hij kan zijn cynisme overwinnen en rechercheert zonder ophouden de shit van de wereld. In 2016 publiceerde hij reeds ‘The Looting Machine’ over Afrika’s politieke gangsters, type Laurent en Joseph Kabila, vader en zoon, en hun kielzog van blanke, gele en zwarte kompanen.

Een van de steunberen van Kleptopia is het Trio met hoofdletter. Drie mannen die van uit het niet, met een pedigree als docenten, diplomaten, lanterfanters in Centraal-Azië, na de val van het communisme omhooggetrokken worden in het wilde kapitalisme. In Londen brengt het Trio in 2008 de Eurasian Natural Resources Corporation (ENRC) naar de beurs. Gevierd werd dat in Banqueting House met een festijn voor Ivan Glasenberg van Glencore en consoorten onder negen plafondpanelen, geschilderd door Rubens als hommage aan het koningsrecht op absolute macht. Het Trio kreeg de economische zeggenschap van Nursultan Nazarbayev, de dictator-beul van Kazakhstan, en de laatste communistenbaas van deze Sovjetrepubliek voor hij de eerste kapitalistische leider werd van zijn land.

Kazakhstan is superrijk aan grondstoffen en landbouwproducten. Hondse trouw was het enige wat de dictator verlangt van zijn plundergezellen. Patokh Chodiev is voor België het belangrijkste lid van het oligarchentrio. Hij zat verwikkeld in affaires waarin MR-politici en Brusselse zakenlui ettelijke stappen te ver zijn gegaan. De ex-schoonzoon van Nazarbayev, een oud-officier van de inlichtingendienst, Rakhat Aliyev, vluchtte met geheime documenten naar West-Europa. Hij ondermijnde bijvoorbeeld het Trio en zijn ex-schoonvader door de Belgische politie te tippen over de aankoop, met steekpenningen van westerse investeerders in Kazakhstan (denk aan Tractebel), van superluxe vastgoed in Brussel.

Geheime bankrekeningen

De speurders botsten op de geheime bankrekeningen van Nazarbayev en een onderzoek over het witwassen van dollars en euro’s werd geopend. Kleptopia verhaalt bladzijde na bladzijde over het financiële en economische schuinsmarcheren van het Trio en gelijkaardige clubs van lieden die aangezogen worden door grondstoffen, handel, gangsters, repressie, politiek lijfeigenschap.

De beurs van Londen was en is een uitgelezen plek om ondernemingen à la ENRC, met een witte voorgevel en daarachter een kromme ontstaansgeschiedenis en dito aandeelhouders, op het koersblad te brengen. Londen inviteert deze nieuwkomers, ze hoeven niet te zwaar op de toegangsdeur te bonken. De privé-oogmerken van de Londense bankiers en advocaten stemmen overeen met die van de oligarchen en hun knechten: een grenzeloze geldstroom, de fijnste hoeren, elke gewenste drug.

Tweeledige staat

Wat is hier aan de hand? Tom Burgis herontdekt een haast onbekend boek van de Duitser Ernst Fraenkel, die het westelijk front overleefde in de Eerste Wereldoorlog. Na dit slachthuis studeerde hij rechten in Frankfort, zag de opmars van de nazi’s en ontwikkelde een visie die hij uitschreef in ‘The Dual State: A Contribution to the Theory of Dictatorship’.

De jood Fraenkel ontvluchtte Duitsland niet, groef juridische documenten op in bibliotheken en verfijnde zijn mening over de NSDAP-staat. Die was een dualiteit, een tweeledigheid: enerzijds de ‘normatieve’ staat die over het algemeen de wetten handhaaft en anderzijds ‘de bevoorrechte’ staat die dezelfde algemene wetten verkracht. Nazi-Duitsland was geen door en door totalitair systeem, het behield uiterlijkheden van de rechtsstaat, vooral in zakelijke kwesties om de kapitalistische economie recht te houden. En schortte waar het voor zijn nationaalsocialistische prioriteiten nuttig en noodzakelijk was diezelfde wetten op om personen of groepen te vervolgen.

Dergelijke dualiteiten zijn anno 2021 de normaalste gang van zaken in bijvoorbeeld de ex-Sovjetrepublieken Oezbekistan, Kazakhstan, Turkmenistan en het grootste deel van politiek Afrika en Zuid-Amerika. Middels dergelijke duale staten besmeurt de stroom van ‘dirty money’ tegenwoordig de wereld.

Kenschetsende trek van deze eeuw

Francis Fukuyama volgt hetzelfde spoor als Ernst Fraenkel. De bekende politieke wetenschapper, met zijn even opgang makende stelling over ‘het einde van de geschiedenis’, noemt corruptie ‘een kenschetsende trek van de 21ste eeuw’. In de 20ste eeuw waren er ideologische veldslagen tussen democratieën, fascistische en communistische regimes. Die zijn in onze eeuw vervangen door twee soorten landen: deze waar de regeringen in de eerste plaats de belangen van hun burgers op het oog hebben (Zweden, Nederland, België) en landen waar de regeringen vooral de dictator ter wille zijn (Rusland, Zimbabwe, Congo).

De ergste van deze tweede soort zijn kleptokratieën waarvan het enige doel is om de weg te banen voor de ‘elites’ naar de grondstoffen door onderduims geld, favoritisme en geweld. Het hogergenoemde ENRC en Kazakhstan zijn de perfecte illustratie van de visie van Fraenkel en Fukuyama. Het Trio kocht met de volle goesting van de Kazakhstaanse president voor een habbekrats ex-Sovjetfabrieken en werd, met een stevig cadeau voor Nazarbayev, op slag multimiljardair.

Tony Blair

Tom Burgis is een krak in het onderzoeken en illustreren hoe corruptie in onze dagen economische en politieke macht samenvoegt. Daarbij overheerst ziekmakende schijnheiligheid. Kan het anders? Europese rechters van hoog tot laag behandelen internationale vragen om de arrestatie van uitgeweken oligarchen en hun coterie alsof zij opgesteld worden door een bonafide legalistische staat en niet door de aldaar heersende kliek. Daardoor en daarbij groeien Westerse banken, advocaten, PR-firma’s en raadgevers uit tot een heus ‘dienstencentrum’ voor kleptokraten.

Eén voorbeeld van talrijke: Tony Blair, driemaal Brits premier, rekende voor zijn PR-diensten aan Nursultan Nazarbayev (onder meer voor het coachen van zijn speech voor Cambridge University) jaarlijks 13 miljoen dollar aan.

Tom Burgis moet u lezen om de chachacha van de wereldbazen te begrijpen. Goed is dat hij kan schrijven, slecht dat u er maagzuur aan zal overhouden.

Tot slot. In de Engelse editie vindt u niet alleen een uitvoerig namenregister maar eveneens een notenapparaat, 82 bladzijden, om een eerbiedige buiging voor te maken. Die noten ontbreken in de inktverse Nederlandstalige uitgave. Een minpunt. Voor de rest trompetgeschal en lof.

Kleptopia is verkrijgbaar in onze onze online boekhandel – tijdelijk tegen een voordeelprijs.

 

Kleptopia | Tom Burgis

Paperback / softback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

The Economist Book of the Year en The Washington Post Notable Book of the Year! De bekroonde onderzoeksjournalist Tom Burgis onthult in Kleptopia een angstaanjagend wereldwijd web van financiële [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Frans Crols

Weg met Balthasar Boma, leve ondernemer Ignace Van Doorselaere!

Recensie Frans Crols - 28/09/2022
Balthasar Boma is de enige ondernemer die alle Vlamingen kennen, maar eigenlijk zou dat Ignace Van Doorselaere moeten zijn. Je krijgt er twee voor de prijs van één. Deze braderie weegt twee boeken over ondernemen: De Essentie van Ignace Van Doorselaere en het engelstalige Woke Inc. van Vivek Ramaswamy. [lees verder]

De wiegen van de wetenschap

Recensie Frans Crols - 30/08/2022
Ja, u leest het goed, geen wieg wel wiegen. Maand na maand miezert smaad op de westerse eigendunk. De analyse met de vernietigende inzichten over China is pas lauw of de prediking hoe Afrika zijn noorderbuur zal klem rijden bezet de boekentoptien. De Hottentot met het geschrift hoe het gregoriaans daar [lees verder]

Mandeville: de Vlaamse vader van de economie

Recensie Frans Crols - 26/07/2022
Vlaanderen is braakland voor filosofen als Augustinus, Descartes, Hobbes, Kant en Hegel. Wel is er het (onbekende) vaderschap van Bernard Mandeville, een Vlaamse Nederlander, die Adam Smith, David Hume en Charles Darwin inspireerde.
Niet 1 Vlaming op 100, noch 1 liberaal op 1000, zeker geen 1 op [lees verder]

Lezen en schrijven zijn mirakels

Recensie Frans Crols - 10/07/2022
Schattingen van het ontstaan van taal variëren van 50.000 jaar tot 1,9 miljoen jaar. Lezen en schrijven van 26 gecombineerde hanenpoten zijn mirakels.
Deze tekst is een combinatie van 26 hanenpoten op een bladzijde of een scherm die voor u zinnen vormen met een betekenis. Schrijven is van een [lees verder]

Woody Allen en de Vlaamse Beweging

Recensie Frans Crols - 03/06/2022
Messianisme is een Joodse traditie en voortgang die uitwaaierde. Het is Bijbels, christelijk, marxistisch, ecologisch, Vlaams, actueel. Je vindt messianisme in eigen dosissen bij Franz Kafka, Martin Buber, Karl Marx, Woody Allen, Greta Thunberg, Bart De Wever en Tom Van Grieken.
Een sliert messianisme [lees verder]

Lenin, plunder de plunderaars

Recensie Frans Crols - 17/05/2022
De titel is een vondst, de omslag toont een leeuwachtige hondenkop in Vlaamse kleuren met een zweem rood. Uitgeverij EPO publiceert ‘Debatfiches van de Vlaamse elite’. De Vlaamse Osservatore Proletaro (EPO staat voor Education Prolétaire, Proletarische Opvoeding) groepeert denkend klein [lees verder]

Rusland, de hel van Dante

Recensie Frans Crols - 10/05/2022
Scheldwoorden passen niet bij een boekbespreking. Je moet je bij de bundel van Bill Browder hoofdstuk na hoofdstuk verbijten. De top van Rusland is melaats met korstendikke leugens en zwavel.
De Goddelijke Komedie
‘De stromen bloed die uit hun wonden dropen, vormden, tezamen met hun [lees verder]

De kudde graast verder

Recensie Frans Crols - 20/04/2022
Eén buitenbeen is geen doorbraak. De Vlaamse pers blijft een weide met een ampele kudde. De oplossing is Nederland.
Wat is een kopblad? Het antwoord vindt u achteraan, gelieve toch eerst enkele paragrafen te lezen. Luc Pauwels is een crème van een VRT-journalist, met zijn reportages, dossiers [lees verder]

Matthias Desmet ‘De psychologie van totalitarisme’ en het Ministerie van Waarheid in Moskou

Recensie Frans Crols - 08/03/2022
De oorlogsroes van de Russen weerkaatst het rijzende totalitarisme van het Kremlin. Na de drollige Stalin en Hitler is Poetin dé moderne totalitair, een man met het lijf en de kop van de hoofdacteur van een kantoorsoap. Het gevaarlijkste type.
Transhumanisme
Een koene en modieuze denker [lees verder]

De kerk trilt los van Vlaanderen

Recensie Frans Crols - 01/03/2022
Kerkelijk had 1962 een primeur, een diepteduik met een onderzoeksboek in de Vlaamse Kerk door gewijden en leken. Zestig jaar later volgt een herhaling met ‘De Kerk in Vlaanderen’. Luidt de titel over 60 jaar ‘De Islam in Vlaanderen’ bij gebrek aan Kerk?
Verzwakking
In [lees verder]

Waarom de wereld niet sneuvelt

Recensie Frans Crols - 15/02/2022
‘De wereld in 2050 kapot’. Groene catastrofisten verspreiden dergelijke profetieën. De werkelijkheid is verwarrender én veerkrachtiger dan het refrein ‘Het einde is nabij’. Een wijs boek vindt de weg.
Homo Deus, ja u en ik zijn Mensgoden, staat tussen mijn boeken. Het [lees verder]

Christendom voor iedereen

Recensie Frans Crols - 01/02/2022
Een Leuvense nieuwtestamenticus schreef een meeslepend boek over het christendom ontluikend in de Grieks-Romeinse wereld. Een medicijn tegen moedeloosheid en nietsisme. Iedereen in Vlaanderen is cultureel christen.
Tegen moedeloosheid en kromdenken
Traditie en herbronnen zijn champagne tegen [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.