De brullende populist

Populisme is in, en al zeker in het Noorden. Zelfs de recent verschenen biografie van de notoire Belgische collaborateur Léon Degrelle kreeg er veel aandacht. In vele recensies werd de link gelegd naar ‘het’ populisme, alsof de rexist de eerste in een lange rij was.

En dus verschijnt ook het ene boek na het andere over populisme. Sommige worden dan gerecenseerd in deze kolommen. Zoals Peter Wierenga’s Ik brul, dus ik benDenkers over populisme. Deze keer geen droge academische analyse van populisme of populisme. Maar filosofen en andere denkers uit Europa, Azië en zelfs Afrika laten in interviewvorm hun licht schijnen over het politieke fenomeen dat Nederland in de ban houdt. En dat al sinds de moord op Pim Fortuyn in 2002.

Stap terug

Populisten en hun tegenstanders laten zich te vaak leiden door de waan van de dag, klinkt het in het boek. En dus wil Volkskrant-journalist vanop een afstand kijken naar Le Pen, Trump, Wilder,  Orbán en co. Daartoe ging hij te rade bij klinkende namen als Paul Scheffer — de sociaaldemocratische migratiespecialist — en Ad Verbrugge — de conservatieve onderwijsspecialist. Maar ook Zhang Weiwei of Markus Gabriel laten hun gedachten gaan over (rechts) populisme en fenomenen die daarmee gepaard gaan. Zoals racisme en xenofobie, bijvoorbeeld, dat al een even rode draad is door dit boek als populisme.

Zwakke punt van het boek is vooral dat het ‘rechtse’ populisme wordt behandeld. Populismedeskundigen als Jan-Werner Müller en ‘onze’ Cas Mudde tonen in hun werk nochtans duidelijk aan dat er ook links populisme bestaat, maar daar gaat het in dit boek minder om. Omdat het in Nederland minder relevant is, door het optreden van Wilders en Baudet? De linksradicale SP voldeed nochtans ook lange tijd aan de minimale voorwaarden die Mudde beschrijft in zijn recente boek.

Nuanceren

Maar laat dat de pret niet bederven. Het boek biedt heel wat aparte inzichten en invalshoeken die je vaak niet te lezen krijgt als het over ‘populisme’ gaat. Het ‘falen van de progressieve politiek’  heeft ermee te maken, lees ik — welke linkse leest Marx nog? Mensen voelen zich niet meer gehoord door de ‘elite’, maar dat wisten we al. En populisme bestaat ook buiten het Oude Continent — in dit boek veel aandacht voor de VS. En zelfs de migrantenpartij DENK komt aan bod in deze populismestudie; de antwoorden van DENK lijken soms erg op die van Geert Wilders. En polarisering is natuurlijk keyword, al weten we na het lezen van het boek nog niet of Chantal Mouffe nu gelijk had om de choque des idées (ook de extreme) toe te juichen, of net niet.

De interessantste passages komen wel uit het interview met en denkwerk van Paul Scheffer. Vooral Scheffers definitie van populisme is erg bruikbaar: een combinatie van een (links) sociaaleconomisch protectionisme met een (rechts) cultureel protectionisme. Met oud-links en pakweg ‘onze’ Mark Elchardus geeft Scheffer kritiek op het liberale concept van een wereld zonder grenzen. Het ontbreken van een culturele en economische buitengrens, zo stelt hij, heeft de vluchtelingencrisis opgeroepen en meteen de kloof tussen West- en Oost-Europa verbreed. Als kiezers dan ‘bescherming’ zoeken tegen die ‘boze buitenwereld’, moet je niet raar opkijken, wat nieuw-links wél doet. (En waarmee het beruchte opiniestuk van Bart De Wever over immigratie en sociale zekerheid plots weer beter te begrijpen valt.)

Wie zoekt naar wat ernstig denk- en weerwerk, vindt in Ik brul, dus ik ben zeker zijn gading. Het is natuurlijk wel een interviewboek; niet elk interview is even sterk of origineel. Maar de volledige bundel zet weer aan tot denken, en nuanceren. Al was dat laatste misschien niet de bedoeling van de auteur.

Ik brul, dus ik ben | Wierenga Peter

Paperback / softback | Nederlands | Filosofie algemeen

Ik brul, dus ik ben doet een stap terug in een wereld die gedomineerd wordt door snelle meningen, nepnieuws en polarisatie. Vooraanstaande filosofen en journalisten tonen de waan van de dag zoals je hem nog niet eerder zag.Journalist Peter Wierenga interviewde [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Karl Drabbe

Verdeeldheid in eenheid

Recensie Karl Drabbe - 18/05/2021
De Lage Landen, zeg maar: de Benelux met een stuk van wat vandaag ‘Hauts de France’ heet en het Land van Kleef in Duitsland. Dat is zowat het gebied dat de Lage Landen sinds de middeleeuwen vormen. Een regio in de delta van de grote rivieren, waar een klimaatopwarming voor relatieve landbouwopbrengsten [lees verder]

100 jaar bedevaarten naar de IJzer

Recensie Karl Drabbe - 14/05/2021
In 2020 vond de honderdste IJzerbedevaart plaats. Wat ooit begon als een massamanifestatie in dorpen van gesneuvelde Vlaamse frontsoldaten uit de Eerste Wereldoorlog, evolueerde naar pacifistische colloquia in mineur aan de voet van de IJzertoren. De affiches van de honderd manifestaties werden nu gebundeld [lees verder]

De moord op Hitlers halfnicht

Recensie Karl Drabbe - 13/05/2021
‘Angelika Maria (Geli) Raubal (1923-1931) was een dochter van Angela Raubal, die een halfzus was van Adolf Hitler. Zodoende was Geli Raubal een halfnicht van hem.
Toen Hitler in 1929 een appartement betrok in München, werd zijn halfzuster Angela zijn huishoudster. Samen met Geli woonde [lees verder]

De eerste globalisering

Recensie Karl Drabbe - 13/04/2021
Als er één wetmatigheid de geschiedenis van de mensheid typeert, is het wel continuïteit. Ondanks alle grote theorieën of cesuren die mensen post hoc zien of verklaren in het verleden. Continuïteit is echter zo voor de hand liggend, dat ze weinig verrassend lijkt. Ze doet zich voor tegen de achtergrond [lees verder]

De Dietsche nationaalsocialist

Recensie Karl Drabbe - 11/04/2021
Het is prof. Bruno De Wever die Reimond Tollenaere in een artikel ‘De Dietse nationaalsocialist’ noemde. De meeste hardcore nazi’s in Vlaanderen zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog bij DeVlag/Algemeene SS Vlaanderen. Tollenaere koos er echter voor binnen het VNV te blijven, de grootste collaboratiebeweging, [lees verder]

Europees aanmodderen

Recensie Karl Drabbe - 09/04/2021
Aanmodderen. Of voortmodderen. Er is allicht een nuanceverschil. Het ene werkwoord klinkt al minder uitgesproken negatief dan het andere. Volgens Caroline De Gruyter is voortmodderen het motto van zowel de Oostenrijkse Habsburgmonarchie als van de Europese Unie. Ook slordigheid, gekluns, halfbakken compromissen [lees verder]

Moorden in Dresden

Recensie Karl Drabbe - 13/03/2021
Dresden, 1944-1945. De historische stad kreunt onder de bombardementen van de geallieerden. Tienduizenden Duitsers vluchtten uit het oosten voor de Rode Russen. Het Derde Rijk loopt op zijn laatste benen; Hitlers wonderwapen laat het afweten. En als klap op de vuurpijl krijgt de politie er te maken met [lees verder]

BDW: docusoap wordt boek

Recensie Karl Drabbe - 06/03/2021
‘Politiek is een slecht toneelstuk met briljante acteurs.’ Die oneliner hanteert Bart De Wever wel vaker. Het net verschenen boek In het hoofd van Bart De Wever sluit er ei zo na mee af. Datzelfde boek kan je recenseren met een parafrase daarvan: ‘een slecht boek met briljante acteurs’.
[lees verder]

Ik ga op expeditie, en ik neem mee…

Recensie Karl Drabbe - 25/02/2021
‘Ik ga op reis, en ik neem mee…’ U speelde het spelletje als kind zeker ook. Of u speelt het weleens met kinderen en/of kleinkinderen. Eindeloos plezier in de auto, op weg naar een verre vakantiebestemming gegarandeerd. Al kunnen vakantiebestemmingen ons hoogstens doen wegdromen van [lees verder]

Covid doodt, eenzaamheid ook

Recensie Karl Drabbe - 01/02/2021
Wie dacht dat de lockdown een ‘leuke, luie, ontspannende periode zou worden — de hele dag voor de buis of met een spannend boek en een lekker wijntje — had het mis’. Denk maar aan jonge gezinnen met kinderen op een klein appartement. Afstandsonderwijs in arme gezinnen, waar niet voldoende [lees verder]

De middeleeuwen waren anders

Recensie Karl Drabbe - 12/01/2021
De middeleeuwen kwamen ten einde met de renaissance, het quatrocento. Toen zochten geleerden en kunstenaars in Italië terug aansluiting bij het roemrijke verleden van het ‘beschaafde’ Oude Rome. Letterlijk slaat het op de ‘wedergeboorte’ van de ‘Klassieken’. De tien [lees verder]

Complotdenkers, carrièrejagers en charlatans

Recensie Karl Drabbe - 22/12/2020
De vrijmetselarij is wereldwijd gebaseerd op Grote Principes die ook de Franse Revolutie – en vandaag de Franse Republiek – kenmerken: vrijheid, gelijkheid, broederschap. Of bij uitbreiding vrijheid, gewetensvrijheid, religieuze verdraagzaamheid, democratie, wereldburgerschap. Van een goede man een [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.