Dé Boekenbeurs is dood, leve de boekenbeursjes?

Zoals in pre-coronatijden wordt het nooit meer. Zeker niet in de boekensector. De Antwerpse Boekenbeurs, het uithangbord van alles en iedereen die met schrijven en lezen bezig was, is versnipperd tot een lappendeken van tientallen initiatieven rond boeken en schrijvers. Elke stad – en zelfs bijna elke boekhandel – krijgt nu een eigen boekenbeursje. Wordt small weer beautiful?

Hoogmis van het boek

Traditioneel stond 1 november in het teken van de doden maar ook van de levenden, de levende literatuur meer bepaald. Er werd soms smalend gedaan over de grootste boekenwinkel ter wereld waar je dan nog ook eens 10 euro inkomgeld voor moest betalen. Maar dat hield weinigen tegen om met de hele familie naar deze jaarlijkse hoogmis van het boek af te zakken.

Die hoogmis zal er dus na een tachtigtal edities niet meer zijn want Boek.be, de verantwoordelijke organisatie van dit jaarlijkse mega-evenement, is niet meer. Niemand wou de schulden en het tiental werknemers van het failliete Boek.be overnemen. Dé Boekenbeurs is dood. Leve de boekenbeursjes.

Boekenbeurs light

Kortrijk was de eerste om met een nieuw herfstig boekeninitiatief uit te pakken. Boektopia heet de driedaagse – van zaterdag 30 oktober tot en met maandag 1 november – die in Kortrijk Xpo straks een miniversie van de ter ziele gegane oerbeurs brengt. In vier zalen van de Kortrijkse Expohallen zullen de tien organiserende uitgevers, die duidelijk het zakenmodel van de Antwerpse traditie omarmen, hun ding doen. Ook hier zal je 10 euro moeten neertellen. Ook in Kortrijk vallen er heel wat politieke en literaire BV’s te horen en te zien: van Bart De Wever tot Delphine Lecompte en Marieke Lucas Rijneveld. En ook daar zal er een boekenwinkel zijn.

Maar alles in een compacte miniversie dus, zeg maar een very light versie van het origineel. Voor die 10 euro kun je ‘1300 titels van alle deelnemende uitgeverijen inkijken en kopen’, luidt het op de website. Blijkt dat de Kortrijkse boekhandel Theoria hier voor verantwoordelijk tekent. Geen kwaad woord over deze kwaliteitsboekhandel maar vergeleken met het immense boekenaanbod van de vroegere Boekenbeurs is dit toch maar een mager beestje.

Voor elk wat wils

Het was precies de charme van de Boekenbeurs zaliger om in de herfstvakantie met de hele familie er naar toe te tenen. De kinderen konden ter plaatse grasduinen in de talloze strips of young adult-uitgaves die er haast allemaal te vinden waren. Lezende kinderen op het tapijt die er gratis strips kwamen lezen om ze daarna terug in de boekenrekken te plaatsen waren de kers op de taart. Ondertussen konden oudere scholieren en studenten door de academische uitgeverijen en de betere non-fictie-aanbiedingen snuisteren om er hun voorraad in te slaan. Pa en ma doken in de kunst- en kookboeken, de romans en naslagwerken of filosofische traktaten.

Hoe cliché het ook klinkt: de Antwerpse Boekenbeurs bood voor elk wat wils. Dat was haar kracht. Quasi elk Nederlandstalig boek was er te vinden. En dat was ook haar zwakte misschien. Het aanbod was een ratjetoe van jewelste. Maar voor een boekenliefhebber bleef het een zaligheid om erin te verdwalen en ontdekkingen te doen die je ter plaatse doorbladerde en aankocht. Of later in je lokale boekhandel bestelde.

Echte erfgenaam

Antwerpen wou zich natuurlijk niet de kaas van het brood laten eten door de Kortrijkzanen. Lees! heet het nieuwe initiatief dat het Antwerpse stadsbestuur in Antwerp Expo van maandag 1 november tot en met zondag 7 november organiseert. Daarmee willen de Antwerpse cultuurbeleidsmakers in samenspraak met Easyfair duidelijk maken dat zij de échte erfgenamen zijn van de traditionele Boekenbeurs.

De locatie is dezelfde als vroeger en ook de uitwerking, alleen ook hier weer iets minder ambitieus dan destijds. De herfstvakantie was altijd al het meest bezochte tijdslot van de beurs, samen met de afsluiter van 11 november. Al wie politiek en literair iets heeft gepresenteerd het afgelopen jaar tekent er nu weer present. De site van Lees! lijst alle optredens uur per uur op. En ja, voor kinderen onder de twaalf blijft het gratis en voor volwassenen 10 euro entreegeld. Gratis ticket voor een Antwerps museumbezoek inbegrepen.

Betere boek

Bij zoveel Kortrijks-Antwerps literair geweld kon Gent natuurlijk niet achterblijven. Met het verdwijnen van het maatschappijkritisch geïnspireerde Andere Boek jaren geleden zette Gent zich, ondersteund door het vrijzinnige Willemsfonds, als alternatieve boekenstad op de kaart. Het Betere Boek, zoals het jaarlijks evenement heet, pakt onder andere uit met de uitreiking van de Bronzen Uil voor beste Nederlandstalige literaire debuut. Sinds het opdoeken van de Antwerpse literaire debuutprijs enkele jaren terug krijgt de literaire debutant dankzij Het Betere Boek de nodige aandacht én een prijzengeld van 10.000 euro. Dit jaar was Caro Van Thuyne met het lyrische Lijn van wee en wens aan het feest trouwens.

Het Betere Boek blijft uit het vaarwater van de grote jongens door in het tweede weekend van oktober zijn lekkers uit te stallen. Uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts mikt nu met 9000 Boeken eveneens op het hart van de herfstvakantie om aandacht voor het boek en zijn auteurs te vragen. Het nieuwe Gentse Boekenfestival wordt er van vrijdag 5 tot en met zondag 7 november uitgerold. Uiteraard dat boeken en optredens van de eigen uitgeverij er centraal staan: van Een boekje troost van literair Doorbraak-medewerker Jürgen Pieters tot Dag vader, van uitgever Sam De Graeve.

Ondernemende boekhandelaars

Brussel heeft dan weer met kunstencentrum Bozar en de internationale boekhandel Passa Porta een dynamische literaire evenementensector. Vooral Passa Porta is er in geslaagd om bijna wekelijks aandacht te vragen voor het betere, vaak internationale boek. Vrijdag 29 oktober is er een minifestival Short & Sweet rond ontregelende verhalen, met onder anderen Russisch talent Maxim Osipov en de Vlaamse kortverhalenschrijfster bij uitstek Annelies Verbeke. Tijdens de herfstvakantie staan optredens van de Chileense romanschrijver Alejandro Zambra en Nick Cave’s muzikale sparring partner Warren Ellis gepland. Op 8 november schuift de Amerikaanse auteur Richard Powers aan.

Ondernemende boekhandelaars springen dus meer en meer in het gat dat de Antwerpse Boekenbeurs heeft nagelaten. Ook in mijn eigen thuisstad is dat het geval met De Zondvloed en Boekhandel Salvator bijvoorbeeld. In die laatste is op woensdag 3 november Herwig De Lannoy te gast met Een stad in verwondering, het derde deel van zijn Mechelse stadsgeschiedenis. Op wandelafstand en knus dichtbij valt er blijkbaar ook heel wat literairs te beleven tijdens de Allerheiligenweek. Laat ik dus maar even de lokale chauvinist uithangen straks. Al mis ik toch wel de grote familiale Boekenbeurs van weleer.

Meer berichtjes van Frank Hellemans

August Vermeylen: 150 jaar oud maar eeuwig jong

Recensie Frank Hellemans - 11/05/2022
Er zijn weinig Vlaamse literatoren die zo precies en scherp over hun tijd hebben geschreven als de Brusselse ‘more brains’-essayist August Vermeylen (1872-1945) die 150 jaar geleden op 12 mei is geboren. Zijn oproep voor gemeenschapsvorming en -kunst klinkt vandaag luider dan ooit: van Sammy Mahdi [lees verder]

Lachen is gezond en vooral subversief: Walter van den Broecks Uilenspiegel

Recensie Frank Hellemans - 03/05/2022
Iedereen heeft ooit wel eens gehoord van Tijl en zijn Nele, en van Lamme Goedzak. Maar wie kent het hele verhaal echt?
Het Franstalige origineel La légende d’Ulenspiegel van Charles De Coster uit 1867 nodigt niet direct uit voor een avondje leesvertier, wegens vrij langdradig en barok. Goed [lees verder]

Van Ann De Craemer tot Dimitri Verhulst: 5 auteurs voor de literaire lente

BlogFrank Hellemans - 19/04/2022
Nu de Literaire Lente als boekenevenement niet langer bestaat, organiseren we er zelf maar één met schrijvers die in april en mei met kakelvers werk komen. Te beginnen met Ann De Craemer en Hildegard van Bingen. Jeroen Theunissen, Gie Bogaert en Dimitri Verhulst maken het kwintet compleet.
Ideale [lees verder]

Prins zonder poen: het bewogen nomadenleven van Willem van Oranje

Recensie Frank Hellemans - 22/02/2022
Wie De Zwijger. Het leven van Willem van Oranje, de bijna 950 bladzijden dikke biografie van René van Stipriaan, doorneemt, komt onder de indruk van de manier waarop deze prins van Oranje 51 jaar lang het hoofd koel probeerde te houden onder de steeds wisselende mokerslagen van het lot. Willem van Oranje [lees verder]

Vaders en zonen

Recensie Frank Hellemans - 26/11/2021
Aan moederromans geen gebrek, maar ook vaders komen nu meer en meer in het vizier van hun schrijvende zonen. Sam De Graeve trok vijf jaar geleden op wandeltocht met zijn vader Jan langs de Muur van Hadrianus in Engeland. Nu papa plots in het ziekenhuis werd opgenomen, recapituleert hij in briefvorm hoe [lees verder]

Dé Boekenbeurs is dood, leve de boekenbeursjes?

BlogFrank Hellemans - 27/10/2021
Zoals in pre-coronatijden wordt het nooit meer. Zeker niet in de boekensector. De Antwerpse Boekenbeurs, het uithangbord van alles en iedereen die met schrijven en lezen bezig was, is versnipperd tot een lappendeken van tientallen initiatieven rond boeken en schrijvers. Elke stad – en zelfs bijna elke [lees verder]

Luc Devoldere begraaft tandeloze Taalunie

BlogFrank Hellemans - 20/10/2021
‘Vandaag zou ze niet meer worden opgericht.’ In een dubbelzinnige lofrede op 40 jaar Taalunie prijst essayist Luc Devoldere*, ex-hoofdredacteur van Ons Erfdeel-De Lage Landen, de verworvenheden van de Nederlandse Taalunie. Maar tegelijk waarschuwt hij dat ze haar ingeslapen status dringend moet reanimeren, [lees verder]

Van Tolstoj tot Elsschot en Jonathan Franzen: de familieroman is terug

BlogFrank Hellemans - 13/10/2021
Zelfs Bart Van Loo brengt zijn verhaal over de Bourgondiërs als een dynastiek familieverhaal, eerst in zijn boek en nu ook op het podium. Hoeft het dan te verwonderen dat familiesoaps op tv, zoals Thuis of Familie, kijkcijferkanonnen zijn? En dat heel wat schrijvers vandaag in dezelfde vijver gaan vissen, [lees verder]

Nobelprijs Literatuur 2021 voor Noor Jon Fosse of toch Annie Ernaux?

BlogFrank Hellemans - 06/10/2021
Eigenlijk had iedereen – ook deze Doorbraak-medewerker – vorig jaar gegokt op een zwarte Afrikaanse schrijfster, zoals Maryse Condé, een Franse auteur uit Guadeloupe. Sign of the times, weet je wel. Ook literaire jury’s zijn daar vaak gevoelig voor. Het werd dus wel een vrouw maar geen volwassen [lees verder]

Strop voor Vlaamse thrillerschrijvers

BlogFrank Hellemans - 29/09/2021
In 2022 is de kans gering dat een Vlaamse misdaadauteur nog eens aan het feesten zal zijn bij het winnen van De Gouden Strop, de belangrijkste literaire onderscheiding in het krimigenre. Alleen wie als Vlaamse schrijver bij een Nederlandse uitgeverij onder dak is, komt er dan immers nog voor in aanmerking.
[lees verder]

Van gefilte fisj tot fatalisme: Margot Vanderstraeten fileert de (Antwerpse) Joden

Recensie Frank Hellemans - 27/09/2021
Na het bijzonder succesvolle én aangrijpende Mazzel tov, serveert Margot Vanderstraeten met Minjan nieuwe verhalen over de ondoorgrondelijke Joodse ziel.
Koosjere kippensoep
Journaliste-auteur Margot Vanderstraeten scoorde dankzij Mazzel tov vier jaar geleden een internationale bestseller [lees verder]

Annelies Verbeke wil o zo graag een grote prijs en Herman Brusselmans niet

BlogFrank Hellemans - 15/09/2021
De literaire rentree is daar en daarmee ook het circus van de literaire prijzen. De longlist van de vroegere AKO Literatuurprijs – nu heet die Boekenbon Literatuurprijs – zorgde al meteen voor zure oprispingen bij de gepasseerde verhalenschrijfster Annelies Verbeke. Weer geen kans op de geldzak van [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.