Bruno de Winter en zijn ’t Pallieterke (1945-1955)

Op 25 januari 1987 woonde ik in de Bristol op de Antwerpse Amerikalei de voorstelling bij van het boek van Mark Vanvaeck ’t Pallieterke van Bruno de Winter. Het boek, een lichte herwerking van zijn licentieaatsverhandeling, verscheen bij de uitgeverij De Nederlanden waar wijlen Kris Barrezeele en ik toen nauw bij betrokken waren. Er was heel veel volk aanwezig. Ook de toenmalige hoofredacteur Jan Nuyts was er. Als ik mij niet vergis was Jan d’Haese die middag de hoofdspreker die het boek aan het publiek voorstelde. Het boek verscheen zowel in een genaaide als in een gebonden versie. Thans bijna dertig jaar later verscheen er een tweede – herziene – editie van het boek. 

Beide edities verschillen totaal van elkaar. De tweede volledig herwerkte editie bevat zowat vijftig pagina’s meer, kreeg een aangenamere leesletter en werd in het leven gestuurd met heel wat meer illustraties uit het familiearchief van de stichter Bruno de Winter en uit ’t Pallieterke zelf. Verrijkend in deze tweede editie is de meer diepgaande karakterschets van hoofdredacteur Bruno de Winter. Thans leren we hem heel wat beter kennen als mens, als levensgenieter en als nimmer rustende journalist. Hij voelde als het ware aan dat hij een wedren leverde met de dood. Daarom wilde hij in de tijd dat hem resteerde nog zoveel mogelijk presteren. De ‘razende reporter’ die hij was, werd nauwelijks vijftig jaar en kreeg een koninklijke uitvaart.

De meerwaarde van de eerste uitgave waren de noten en de grafieken die thans weggevallen zijn. Maar dat zal Jan Publiek een zorg wezen. Het woord vooraf voor de tweede editie werd geschreven door de huidige hoofdredacteur Karl van Camp maar dat is grotendeels een herhaling van wat Jan Nuyts al schreef voor de eerste uitgave. 

Non-conformist

Auteur Mark Vanvaeck, vandaag hoofdredacteur van het blad Openbaar Kunstbezit Vlaanderen, verwerkte voor zijn oorspronkelijke licentiaatsverhandeling, onder leiding van Louis Vos, de eerste elf jaargangen of 554 nummers van het weekblad ‘met een slecht karakter maar met een goed hart’. Het resultaat van al dat lezen en analyseren vervatte Vanvaeck in vier grote delen: allereerst staat de visie van Bruno de Winter op de repressie centraal, thema dat vooral de jaargangen 1945 en 1946 overheerst. Daarna, de jaren 1947 tot en met 1949, besteedde ’t Pallieterke ruimschoots aandacht aan wat De Winter de ‘grafdelvers van de democratie’ noemde, of de ondermijners van het parlementair stelsel van ons land. In zijn ogen dezelfden die op 31 mei 1940 koning Leopold III ‘verraden’ hadden. De ‘limogeards’ waren in zijn ogen puur uitschot, die men beter kwijt dan rijk was. Hij schreef dat ook zodat hij weldra het mikpunt van de klassieke partijen werd, maar dat kon de non-conformist, die hij was, niet deren. Zelf was de uitgesproken individualist De Winter geen Vlaams-nationalist maar wel een flamingant uit verontwaardiging over de uitwasemingen van de repressie, waarbij in de eerste plaats de katholieke Vlamingen getroffen werden. Het derde deel van het boek wordt gevuld door commentaren op de ontwikkeling en de afloop van de Koningskwestie, waarvoor in 1950 haast alle andere onderwerpen dienden te wijken. Tot slot komen in het vierde deel, de jaargangen 1951 tot en met 1955, De Winters evoluerende visie op de verhouding Vlaanderen-België, de stakingen, de schoolstrijd… aan bod. In mei 1955 zou de tiende verjaardag van ’t Pallieterke uitbundig gevierd worden. In plaats echter van het geplande jubileumnummer kregen de lezers een rouwnummer in handen …

Tijdens zijn journalistenleven werd Bruno de Winter voor de oorlog als journalist van Het Handelsblad geconfronteerd met de permanente crisis en onregeerbaarheid van ons politiek bestel. Na de oorlog maakte hij in tien jaar tijd kennis met elf opeenvolgende regeringen, veertien ministers van Justitie — nefast voor een coherent repressiebeleid, vier parlementsverkiezingen en een volksraadpleging. Vooral de afloop van de Koningskwestie bracht hem tot meer extremere standpunten — voor scheldwoorden en –namen schrok hij niet terug — en een strijdbaarder flamingantisme dat evolueerde naar het Vlaams-nationalisme en de verdediging van een eigen partij, toen de Vlaamse Concentratie.

Mark Vanvaeck wijdde zijn licentiaatsverhandeling aan de tien jaren dat Bruno de Winter hoofdredacteur was. Voor het vervolg, de haast veertig jaren dat Jan Nuyts de plak zwaaide, zal een doctoraal proefschrift nodig zijn. Het helder geschreven boek, doorspekt met talrijke en goedgekozen citaten, van Mark Vanvaeck hoeft geen verdere aanbeveling. Ook de lezers en bezitters van de eerste uitgave zullen in deze nieuwe editie heel wat bijkomende informatie vinden.

 

Foto: (c) gazetvanhove.be

"t Pallieterke van Bruno de Winter (1945-55) | Mark Vanvaeck

Hardback | Nederlands | Literatuurgeschiedenis van de lage landen



In stock

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

Wie valt er nog te vertrouwen…

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/09/2022
Eerder mochten we hier de vorige thriller Rookgordijn van het Noorse auteursduo Jørn Lier Horst (oud-rechercheur) en Thomas Enger (journalist)  bespreken. In hun derde gemeenschappelijke thriller Slagzij (Noors: Slagside) bewijzen ze andermaal hun kunnen. Beiden zijn goed op elkaar ingespeeld.
Interne [lees verder]

Cyriel Verschaeve als beeldhouwer, een leerrijke inventaris

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/07/2022
Op het voorbije Cyriel Verschaeve-colloquium op 2 juli in Alveringem liet referaathouder Paul Verbraeken zijn toehoorders weten, dat Verschaeve (1874-1949) in zijn boetseerwerk, “hoe geïnspireerd en gedreven ook”, het nodige vakmanschap ontbrak. Een echte scholing, opleiding had hij nooit genoten. [lees verder]

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

Operatie Barbarossa: keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/01/2022
Op 22 juni 2021 was het tachtig jaar geleden dat de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis plaatsvond. Toen viel een gigantisch Duits leger van 3,3 miljoen man (onderverdeeld in drie legergroepen en 150 divisies) over een frontbreedte van meer dan drieduizend km, van de Baltische kust tot [lees verder]

Benito Mussolini of de ‘eerste politieke popster’

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/12/2021
De Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini is steeds omgeven geweest door mythes en legendes. Hij heeft daar zelf hard toe bijgedragen. Immers al vroeg ontdekte hij de mogelijkheden van de publieke media te eigen bate. Hij was de ‘eerste popster in de politiek’, schrijft zijn meest recente [lees verder]

De verkeerde doden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 07/11/2021
Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.
Waren het alleen maar arme stakkers die de [lees verder]

“Weg met die moffen!” Nederland discrimineert Duitse landgenoten

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/10/2021
Onmiddellijk na de bevrijding nam de Nederlandse overheid al de bezittingen van de Nederlandse Duitsers in beslag, en dat ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Deze beslissing ging terug op een verklaring van de Nederlandse regering in Londense ballingschap op 20 oktober 1944, [lees verder]

Fotoboek over het Oostfront

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/09/2021
Een nieuw fotoboek over Vlaamse vrijwilligers aan het Oostfront (1941-1944) toont ons vooral scènes uit het dagelijks leven van “onze jongens aan het Oostfront”, zoals het toen heette. Interessant is vooreerst dat een groot aantal van deze foto’s nooit eerder werd gepubliceerd.
Werkelijkheid [lees verder]

De aantrekkingskracht van Joris Van Severen

Recensie Pieter Jan Verstraete - 12/09/2021
Binnen de historiografie van de Vlaamse Beweging zijn Cyriel Verschaeve en Joris Van Severen de twee figuren bij uitstek over wie de meeste publicaties werden geschreven.
Terwijl je van de eerste maar moeilijk kunt beweren dat hij nog enige aantrekkingskracht uitoefent, is het tegendeel waar wat [lees verder]

Filip de Pillecyn als journalist tijdens de Duitse bezetting

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/08/2021
Al eerder verscheen er journalistiek werk van Filip de Pillecyn (1891-1962) in boekvorm. We denken dan vooral aan de bundel Kiespijn der ziel (1981), verzameld en ingeleid door Richard Baeyens dat werk bevatte van De Pillecyn verschenen in het interbellum en onmiddellijk na de bezetting (onder meer in [lees verder]

Een vlug vergeten hoofdzonde

Recensie Pieter Jan Verstraete - 11/08/2021
De in 1975 in Stockholm geboren Maria Grund bracht het grootste deel van haar loopbaan door in de film- en mediabranche. Daardoor woonde ze afwisselend in Londen en New York. Thans woont ze op het Zweedse eiland Gotland, en brengt ze haar tijd al schrijvende door. De hoofdzonde is haar debuut als detectiveschrijfster.
[lees verder]

Moord en doodslag in Friesland

Recensie Pieter Jan Verstraete - 04/08/2021
 De auteur Anita Terpstra werd in 1974 in het Friese Hallum geboren, en is bedrijvig als journaliste. In 2009 debuteerde ze als misdaadauteur met Nachtvlucht. Voor haar thriller Samen werd ze in 2017 genomineerd voor de Gouden Strop. Daarnaast schreef ze ook enkele non-fictieboeken. 
Altaar
[lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.