Brasser: praline met vitriool

Vijftien jaar geleden overleed Brasser, de all-round-cartoonist van de krantengroep De Standaard én van ’t Pallieterke. Zijn hart klopte in Humbeek, voor de voetbal en voor Vlaanderen, drie onafscheidelijke liefdes.

Geboren in Humbeek, een deelgemeente van Grimbergen, verzeilde hij na zijn huwelijk in Schepdaal, vandaag een deelgemeente van Dilbeek, en het begin van het Pajottenland. Om zijn ouders te bezoeken en de voetbal er te blijven volgen trok hij wekelijks nog met de bus – Brasser had geen rijbewijs – naar Humbeek. Zoals hij elke werkdag met de bus naar de redactie van De Standaard/Het Nieuwsblad trok om er in enkele pennentrekken de actualiteit van de dag te schetsen.

Pol De Valck werd geboren in een braaf christelijk gezin aan het kanaal Brussel-Willebroek, en tekende als jongeling al heuse stripverhalen en een tijdschrift voor en over zijn dorp. De tekenmicrobe loste hem niet, volgde een grafische opleiding in het middelbaar, maar was niet echt een modelstudent. Tijdens zijn legerdienst tekende hij voor het blad van de katholieke vormingsbeweging in het leger, Milac. Nadien belandde hij op de lay-outafdeling van het ACW, waar hij snel niet enkel boven de lichtbak zat, maar ook voor ontelbare tekeningen en cartoons zorgde voor bladen van de christelijke arbeidersbeweging: Visie, De Volksmacht, Opzie van de kajotterbeweging, Raak van de KWB, Straal van de Christelijke Mutualiteiten … Hij deed dat bij drukkerij ASAR, hofleverancier van de christelijke zuil. Het bracht hem er ook toe de eerste verkiezingscampagne van de latere premier Jean-Luc Dehaene te tekenen.

Dat werk combineerde hij gedurende veertig jaar met het tekenen van cartoons voor Het Nieuwsblad/De Standaard, daar aangetrokken door gewezen HN-hoofdredacteur R. Schoemans. Die schetst Brasser als volgt: ‘Een schets kost hem slechts enkele seconden. Brokjes van minuten om een nieuwsfeit uit te benen tot op de essentie en weer te reconstrueren, niet als een weergave van feiten, maar als een bitterzoeke commentaar waarvan de volgende dag honderduizenden mensen zullen zeggen: “Goed gezien, zeg!”.’ Schoemans noemt Brasser in het recent verschenen herdenkingsboek een ‘vitriool in een praline’.

Nochtans, vitriool kwam niet uit zijn pen. De Valck tekende zoals hij was: met een lach en een zwans. En niet alleen voor bladen uit de christelijke zuil. Sinds 1962 tekende hij voor ’t Pallieterke, waar hij in de jaren 80 uitgroeide tot de hofleverancier. En in de tweede helft van de jaren 70 tekende hij voor Wij, het weekblad van de Volksunie. Zijn Vlaamse overtuiging bracht hem ook bij De Brusselse Post, het tijdschrift van het Vlaams Komitee voor Brussel. Wat niet in het boek vermeld staat: begin jaren 90 tekende hij ook al eens voor Feniks, het kwartaaltijdschrift van de Grimbergse afdeling van de Vlaamse Volksbeweging. Tekeningen waarvoor hij niets vroeg, zoals hij ook decennia tekende voor VTB-VAB Schepdaal. Betaald werd hij wél door Ring TV, waar hij met zijn compagon de route en boezemvriend Emiel De Bolle jaren een wekelijkse reeks Pen & Streek vulde.

Het boek Brasser biedt een boeiende inleiding op het werk van de cartoonist, wiens tienduizenden tekeningen bewaard zijn gebleven. Bij het boek hoort ook een beperkte tentoonstelling. Uit het boek blijkt niet alleen hoe actueel Brasser in feite was, maar vooral hoezeer thema’s blijvend terugkeren in de Vlaamse, Belgische en wereldpolitiek. De problemen in de Rand, Vlamingen in Brussel, besparingen en de schuldenberg, de vreemdelingencrisis, energie, stakingen en betogingen, schandalen allerlei, het vorstenhuis of de kerk … allemaal bronnen van inspiratie voor Brasser, van de jaren 1960 tot bij zijn overlijden in 2001.

Na enkele inleidende, historische en duidende stukken, onder meer van vele vrienden die met hem werkten, biedt dit boek een dikke tweehonderd pagina’s cartoons. Ideaal om in te grasduinen. En je valt achterover te merken hoe actueel zijn werk is. Wel jammer dat de tekeningen niet in tijd of context zijn geplaatst, maar het boek is een lust voor het oog.

 

Het boek is verkrijgbaar bij het Comité Brasser 2016: [email protected] en kost 25 euro, over te schrijven op rek. BE21953132350203.

Meer berichtjes van Karl Drabbe

Verdeeldheid in eenheid

Recensie Karl Drabbe - 18/05/2021
De Lage Landen, zeg maar: de Benelux met een stuk van wat vandaag ‘Hauts de France’ heet en het Land van Kleef in Duitsland. Dat is zowat het gebied dat de Lage Landen sinds de middeleeuwen vormen. Een regio in de delta van de grote rivieren, waar een klimaatopwarming voor relatieve landbouwopbrengsten [lees verder]

100 jaar bedevaarten naar de IJzer

Recensie Karl Drabbe - 14/05/2021
In 2020 vond de honderdste IJzerbedevaart plaats. Wat ooit begon als een massamanifestatie in dorpen van gesneuvelde Vlaamse frontsoldaten uit de Eerste Wereldoorlog, evolueerde naar pacifistische colloquia in mineur aan de voet van de IJzertoren. De affiches van de honderd manifestaties werden nu gebundeld [lees verder]

De moord op Hitlers halfnicht

Recensie Karl Drabbe - 13/05/2021
‘Angelika Maria (Geli) Raubal (1923-1931) was een dochter van Angela Raubal, die een halfzus was van Adolf Hitler. Zodoende was Geli Raubal een halfnicht van hem.
Toen Hitler in 1929 een appartement betrok in München, werd zijn halfzuster Angela zijn huishoudster. Samen met Geli woonde [lees verder]

De eerste globalisering

Recensie Karl Drabbe - 13/04/2021
Als er één wetmatigheid de geschiedenis van de mensheid typeert, is het wel continuïteit. Ondanks alle grote theorieën of cesuren die mensen post hoc zien of verklaren in het verleden. Continuïteit is echter zo voor de hand liggend, dat ze weinig verrassend lijkt. Ze doet zich voor tegen de achtergrond [lees verder]

De Dietsche nationaalsocialist

Recensie Karl Drabbe - 11/04/2021
Het is prof. Bruno De Wever die Reimond Tollenaere in een artikel ‘De Dietse nationaalsocialist’ noemde. De meeste hardcore nazi’s in Vlaanderen zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog bij DeVlag/Algemeene SS Vlaanderen. Tollenaere koos er echter voor binnen het VNV te blijven, de grootste collaboratiebeweging, [lees verder]

Europees aanmodderen

Recensie Karl Drabbe - 09/04/2021
Aanmodderen. Of voortmodderen. Er is allicht een nuanceverschil. Het ene werkwoord klinkt al minder uitgesproken negatief dan het andere. Volgens Caroline De Gruyter is voortmodderen het motto van zowel de Oostenrijkse Habsburgmonarchie als van de Europese Unie. Ook slordigheid, gekluns, halfbakken compromissen [lees verder]

Moorden in Dresden

Recensie Karl Drabbe - 13/03/2021
Dresden, 1944-1945. De historische stad kreunt onder de bombardementen van de geallieerden. Tienduizenden Duitsers vluchtten uit het oosten voor de Rode Russen. Het Derde Rijk loopt op zijn laatste benen; Hitlers wonderwapen laat het afweten. En als klap op de vuurpijl krijgt de politie er te maken met [lees verder]

BDW: docusoap wordt boek

Recensie Karl Drabbe - 06/03/2021
‘Politiek is een slecht toneelstuk met briljante acteurs.’ Die oneliner hanteert Bart De Wever wel vaker. Het net verschenen boek In het hoofd van Bart De Wever sluit er ei zo na mee af. Datzelfde boek kan je recenseren met een parafrase daarvan: ‘een slecht boek met briljante acteurs’.
[lees verder]

Ik ga op expeditie, en ik neem mee…

Recensie Karl Drabbe - 25/02/2021
‘Ik ga op reis, en ik neem mee…’ U speelde het spelletje als kind zeker ook. Of u speelt het weleens met kinderen en/of kleinkinderen. Eindeloos plezier in de auto, op weg naar een verre vakantiebestemming gegarandeerd. Al kunnen vakantiebestemmingen ons hoogstens doen wegdromen van [lees verder]

Covid doodt, eenzaamheid ook

Recensie Karl Drabbe - 01/02/2021
Wie dacht dat de lockdown een ‘leuke, luie, ontspannende periode zou worden — de hele dag voor de buis of met een spannend boek en een lekker wijntje — had het mis’. Denk maar aan jonge gezinnen met kinderen op een klein appartement. Afstandsonderwijs in arme gezinnen, waar niet voldoende [lees verder]

De middeleeuwen waren anders

Recensie Karl Drabbe - 12/01/2021
De middeleeuwen kwamen ten einde met de renaissance, het quatrocento. Toen zochten geleerden en kunstenaars in Italië terug aansluiting bij het roemrijke verleden van het ‘beschaafde’ Oude Rome. Letterlijk slaat het op de ‘wedergeboorte’ van de ‘Klassieken’. De tien [lees verder]

Complotdenkers, carrièrejagers en charlatans

Recensie Karl Drabbe - 22/12/2020
De vrijmetselarij is wereldwijd gebaseerd op Grote Principes die ook de Franse Revolutie – en vandaag de Franse Republiek – kenmerken: vrijheid, gelijkheid, broederschap. Of bij uitbreiding vrijheid, gewetensvrijheid, religieuze verdraagzaamheid, democratie, wereldburgerschap. Van een goede man een [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.