Boudewijn, de mistroostige monarch

Koning met een missie heet de nieuwe, beknopte biografie van Boudewijn van Saksen-Coburg Gotha, vijfde koning der Belgen. 25 jaar na zijn overlijden penden historici Mark Van den Wijngaert en Emmanuel Gerard deze eerste afstandelijk-kritische biografie.

Beknopte biografie

Helaas is de biografie te beknopt om er veel nieuws uit te halen. Er zijn te weinig primaire bronnen beschikbaar — het colloque singulier speelt ook historici parten. Meer dan een biografie van Boudewijn, is het boek een beknopte politieke geschiedenis van het naoorlogse België. Al begint die geschiedenis in Zwitserland, waar puber Boudewijn verbleef met zijn vader Leopold III en zijn nieuwe echtgenote Lilian Baels, de steekvlam van de Koningskwestie. Na het overlijden van Astrid, werden de drie kinderen aan hun lot en gouvernantes overgelaten. Leopold III trouwde met Baels, zonder dat de kinderen er iets van wisten. Dat zegt al iets over verknipte relatie in de familie.

Monarch met een missie

Het boek is opgehangen aan de titel ervan, die de rode draad is geworden van de biografie. Boudewijn was niet zomaar een nietszeggende of weinig betekenende koning. Hij had een missie. Kardinaal Danneels noemde hem een ‘koning-herder’ op zijn druk bijgewoonde begrafenis. Hij zou niet de speelbal zijn van partijvoorzitters, maar zelf plaatsnemen aan het politieke schaakbord. Afstandelijk, als adviseur. Maar toch ook ettelijke keren door zelf in te grijpen of door politici ertoe aan te zetten dat ze zouden ingrijpen. Dat gebeurde voor het eerst in 1960, waar hij voor zichzelf en België nog een belangrijke rol zag weggelegd na de onafhankelijkheid van Congo. Dat was na de Egmontperiode einde jaren 70-begin jaren 80, wanneer hij politici een uitbrander gaf voor het malgoverno. In zijn innige relatie met premier Wilfried Martens, die volgens Herman Van Rompuy meer met de koning rekening hield dan met zijn partij. Toen hij Belgische troepen wou zien ingezet worden in Rwanda om zijn vriend Habyarimani te ontzetten. En wanneer hij de abortuswet weigerde te ondertekenen, omdat die niet met zijn geweten spoorde. België was toen 36 uur een republiek, om een sticker van de toenmalige Volksuniejongeren te parafraseren.

Veel aandacht gaat ook naar de beleving van zijn katholieke geloof. Met een glansrol voor kardinaal Suenens en ‘matchmaker’ Veronica O’Brien, een gewezen kloosterzuster die Fabiola aan hem zou hebben voorgesteld. De auteurs van de biografie leggen echter bloot dat Boudewijn en Fabiola elkaar al een tijd kenden en dat Suenens O’Briens rol in zijn boeken heeft overschat. Het doorprikt ook de rol die Suenens zichzelf aanmeet in zijn na Boudewijns overlijden verschenen herinneringen.

Democratie

Gerard en Van den Wijngaert kennen de kracht van de synthese. Maar het leidt soms tot te gebalde paragrafen, en te veel sprongetjes in de geschiedenis, die niet altijd worden gedateerd. Dat stoort; ik noteerde vaak het jaartal in potlood in de marge. Toch is Koning met een missie een schitterende samenvatting van de naoorlogse politieke geschiedenis van België. Nucleus van dat verhaal: een minzame en mistroostige monarch die het geluk was gespaard kinderen te krijgen. Een sobere en rechtlijnige monnik-koning die zijn koninkrijk in gefederaliseerde rook zag opgaan en in particratie verzanden. Of hij dat laatste vanuit oprechte democratische gevoelens met lede ogen aanzag, valt te betwijfelen. De auteurs leggen immers heel goed de spanning bloot tussen Boudewijn en zijn vader Leopold III, die zeker de eerste tien jaar van ’s konings regeerperiode bepaalde.

Het zou immers ot 1960 geduurd hebben — met de rol die Leopold III voor zichzelf opeiste in de Congocrisis en het huwelijk met Fabiola — eer Boudewijn zichzelf werd. Tien jaar koningschap dus, eer hij zijn vader en stiefmoeder aan de kant schoof. Ondertussen had Boudewijn door dat hij door zijn vader te veel gemanipuleerd werd. Dat begint al tijdens de oorlog, als Boudewijn aan het hof ‘in ballingschap’ opgeleid wordt door rechts-autoritaire figuren en bijvoorbeeld geschiedenis krijgt van zijn vader. De beide auteurs noemen dat onderwijs zelfs ‘systematische desinformatie’. Nadien is Boudewijn zichzelf wel steeds meer verloren in zijn geloof. Een houvast voor hem en Fabiola, maar het maakte de man evenzeer wereldvreemd voor wat er in zijn snel seculariserende en defederaliserende land gebeurde.

Boudewijn | Mark Van den Wijngaert

Hardback | Nederlands | Koningshuizen

‘Boudewijn legt weinig of geen nuances in zijn oordeel, iets is goed of kwaad, daartussenin bestaan voor hem haast geen schakeringen.’Welke invloed had koning Boudewijn in het naoorlogse België? Vijfentwintig jaar na zijn overlijden maken Mark Van [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Karl Drabbe

Verdeeldheid in eenheid

Recensie Karl Drabbe - 18/05/2021
De Lage Landen, zeg maar: de Benelux met een stuk van wat vandaag ‘Hauts de France’ heet en het Land van Kleef in Duitsland. Dat is zowat het gebied dat de Lage Landen sinds de middeleeuwen vormen. Een regio in de delta van de grote rivieren, waar een klimaatopwarming voor relatieve landbouwopbrengsten [lees verder]

100 jaar bedevaarten naar de IJzer

Recensie Karl Drabbe - 14/05/2021
In 2020 vond de honderdste IJzerbedevaart plaats. Wat ooit begon als een massamanifestatie in dorpen van gesneuvelde Vlaamse frontsoldaten uit de Eerste Wereldoorlog, evolueerde naar pacifistische colloquia in mineur aan de voet van de IJzertoren. De affiches van de honderd manifestaties werden nu gebundeld [lees verder]

De moord op Hitlers halfnicht

Recensie Karl Drabbe - 13/05/2021
‘Angelika Maria (Geli) Raubal (1923-1931) was een dochter van Angela Raubal, die een halfzus was van Adolf Hitler. Zodoende was Geli Raubal een halfnicht van hem.
Toen Hitler in 1929 een appartement betrok in München, werd zijn halfzuster Angela zijn huishoudster. Samen met Geli woonde [lees verder]

De eerste globalisering

Recensie Karl Drabbe - 13/04/2021
Als er één wetmatigheid de geschiedenis van de mensheid typeert, is het wel continuïteit. Ondanks alle grote theorieën of cesuren die mensen post hoc zien of verklaren in het verleden. Continuïteit is echter zo voor de hand liggend, dat ze weinig verrassend lijkt. Ze doet zich voor tegen de achtergrond [lees verder]

De Dietsche nationaalsocialist

Recensie Karl Drabbe - 11/04/2021
Het is prof. Bruno De Wever die Reimond Tollenaere in een artikel ‘De Dietse nationaalsocialist’ noemde. De meeste hardcore nazi’s in Vlaanderen zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog bij DeVlag/Algemeene SS Vlaanderen. Tollenaere koos er echter voor binnen het VNV te blijven, de grootste collaboratiebeweging, [lees verder]

Europees aanmodderen

Recensie Karl Drabbe - 09/04/2021
Aanmodderen. Of voortmodderen. Er is allicht een nuanceverschil. Het ene werkwoord klinkt al minder uitgesproken negatief dan het andere. Volgens Caroline De Gruyter is voortmodderen het motto van zowel de Oostenrijkse Habsburgmonarchie als van de Europese Unie. Ook slordigheid, gekluns, halfbakken compromissen [lees verder]

Moorden in Dresden

Recensie Karl Drabbe - 13/03/2021
Dresden, 1944-1945. De historische stad kreunt onder de bombardementen van de geallieerden. Tienduizenden Duitsers vluchtten uit het oosten voor de Rode Russen. Het Derde Rijk loopt op zijn laatste benen; Hitlers wonderwapen laat het afweten. En als klap op de vuurpijl krijgt de politie er te maken met [lees verder]

BDW: docusoap wordt boek

Recensie Karl Drabbe - 06/03/2021
‘Politiek is een slecht toneelstuk met briljante acteurs.’ Die oneliner hanteert Bart De Wever wel vaker. Het net verschenen boek In het hoofd van Bart De Wever sluit er ei zo na mee af. Datzelfde boek kan je recenseren met een parafrase daarvan: ‘een slecht boek met briljante acteurs’.
[lees verder]

Ik ga op expeditie, en ik neem mee…

Recensie Karl Drabbe - 25/02/2021
‘Ik ga op reis, en ik neem mee…’ U speelde het spelletje als kind zeker ook. Of u speelt het weleens met kinderen en/of kleinkinderen. Eindeloos plezier in de auto, op weg naar een verre vakantiebestemming gegarandeerd. Al kunnen vakantiebestemmingen ons hoogstens doen wegdromen van [lees verder]

Covid doodt, eenzaamheid ook

Recensie Karl Drabbe - 01/02/2021
Wie dacht dat de lockdown een ‘leuke, luie, ontspannende periode zou worden — de hele dag voor de buis of met een spannend boek en een lekker wijntje — had het mis’. Denk maar aan jonge gezinnen met kinderen op een klein appartement. Afstandsonderwijs in arme gezinnen, waar niet voldoende [lees verder]

De middeleeuwen waren anders

Recensie Karl Drabbe - 12/01/2021
De middeleeuwen kwamen ten einde met de renaissance, het quatrocento. Toen zochten geleerden en kunstenaars in Italië terug aansluiting bij het roemrijke verleden van het ‘beschaafde’ Oude Rome. Letterlijk slaat het op de ‘wedergeboorte’ van de ‘Klassieken’. De tien [lees verder]

Complotdenkers, carrièrejagers en charlatans

Recensie Karl Drabbe - 22/12/2020
De vrijmetselarij is wereldwijd gebaseerd op Grote Principes die ook de Franse Revolutie – en vandaag de Franse Republiek – kenmerken: vrijheid, gelijkheid, broederschap. Of bij uitbreiding vrijheid, gewetensvrijheid, religieuze verdraagzaamheid, democratie, wereldburgerschap. Van een goede man een [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.