Blijf in uw kot – 100 crisisgedichten

Het maandenlange verblijf heeft bij velen stilstand in denken en doen veroorzaakt. Bij anderen daarentegen voor actie. Ze bestreden de verveling die automatisch opkomt bij het nietsdoen door te doen waarin ze denken goed te zijn. Bij de kunstcriticus en dichter Bert Popelier is dit gedichten schrijven.

Zelffinanciering

Als officieel dichter is Bert Popelier ooit begonnen met de uitgave van een dichtbundel bij De Bezige Bij. Hugo Claus woonde toen nog in Gent, net als Bert. Hij wist de beroemde en beruchte dichter zover te krijgen dat hij een goed woordje voor hem deed bij de Bij. De bundel sloeg niet aan en toch verscheen er een tweede bij de beroemde uitgeverij. Ook die haalde geen hoge score, dus bleef voor een derde bundel de deur van de Van Miereveldstraat 1 in Amsterdam gesloten. Latere bundels verschenen her en der, bij uitgevers die mij totaal onbekend waren. Ik vermoed dat hij zijn literaire baby’s geheel of ten dele zelf financierde.

Die zelffinanciering kan bestaan in de vorm van een afgesproken afname van een aantal exemplaren. Dat gebeurt bijvoorbeeld frequent met boeken van politici van tweede garnituur. De uitgever weet dat de auteur er, vaak op kosten van ‘de partij’, een aantal afneemt. Zijn basiskosten zijn ermee gedekt, hij maakt geen verlies. Het grootste aantal van die boeken ligt na enkele maanden bij de Slegte. Je ruikt het zweet van de drukker, nou, dan weet je het wel.

Voor de salontafel

Weergekeerd naar de nieuwste van Bert Popelier: Blijf in uw kot – crisisgedichten in tijden van corona, is een fraai boekwerk en toch scheelt er — grafisch gezien — wat aan. Het binnenwerk is gedrukt op blinkend papier. Dat vloekt. Een dichtbundel moet bescheiden blijven. Mat papier. Blinkend papier past bij een modemagazine. Extra stoornis is een pagina achteraan waarin uitvoerig en enigszins bombastisch de verantwoording van het papier wordt verklaard. Psychologisch gezien moet het een verkoopargument zijn: niet alleen ziin dichter en uitgever bezorgd om corona en zijn gevolgen, maar ook begaan met het milieu. Is dat zo, dan moet dat blijken uit de inhoud. Enfin, de kritiek op de grafische verzorging samengevat is dit een boek voor de salontafel. Zolang als de doodstrijd duurt van een ruiker in een vaas.

Nu we het daar over hebben: heel wat mensen ruimen meteen een gevallen bloemblad op. Schande. De schoonheid van een vaas en de gevallen bloemblaadjes zien ze niet. Heel wat schilders, en niet van de minste, hebben veel kunstziel in gevallen bladeren gelegd.

Massis’ staalstaven

Alweer ben ik afgedwaald. Iedereen heeft recht op één afwijking, wel, dat is de mijne. Fluks terug naar de dichtbundel van Bert Popelier. Een dichtbundel? Dat een tekst in de meest vreemde regelconstructies is uitgerokken verleent het nog niet het predicaat gedicht. Bert kan het fraai zeggen, en ik mag hem graag, zeer graag – maar het moet mij van het hart dat dit boekwerk geen dichtbundel is. De honderd teksten zijn, bij wijze van spreken, gedachten, geschreven als de staalstaven die John Massis, na veel gekreun en in de meest vreemde vorm de hoogte in stak.

Gedachtenspinsels

Het is niet de eerste maal dat deze prozavorm poëzie genoemd wordt, maar zelden bereikt het een poëtisch karakter. Een gedicht moet, in tegenstelling tot proza, de drie elementen bevatten die al werden genoemd door Aristoteles: lyriek, epiek en drama. Voor Paul van Ostaijen was poëzie dan weer woordkunst. Bert Popelier kan het fraai zeggen, helaas zijn zijn gedachtenspinsels geen lyrische kunst. Het zijn verhalende taalgrapjes. Ze brengen een monkel om de mond, maar ze blijven niet hangen in het geheugen. Tijd voor een voorbeeld:

Corona 21 – Data

Het woord ‘virus’ hebben wij
de laatste decennia
voorbehouden aan computers.
Als hij toesloeg, onverwacht,
uit het niets,
viel de hele software in duigen.
Onze data waren verdwenen.
Ik hou mijn hersenen vast.

Uit beleefdheid

Met de beste wil van de wereld kan ik dit hooguit zien als een taalgrapje. Bert Popelier kennende, is het zijn wijze van humor. Het is typisch het soort humor waar de bedenker mee lacht en de toehoorder in de slipstream volgt, uit beleefdheid. Mee eens, mee eens, er zijn veel vormen van lyriek. En prozagedichten kunnen uitzonderlijk knap zijn. Een meesterlijke prozadichter bijvoorbeeld is Arthur Rimbaud, een ander T.S. Eliot. Zijn The Waste Land [Het Barre Land], schitterend vertaald door Paul Claes, is ook een prozagedicht, opgedeeld in hoofdstukken.

Hart maar geen ziel

Wat maakt de prozagedichten van Rimbaud en Eliot kwalitatief en literair uitstijgen boven die van Bert Popelier? Het feit dat Bert een verhaaltje kan vertellen maar dat er gevoel ontbreekt. Wat Bert schrijft, heeft hart maar geen ziel. Om dat nader te begrijpen hoeft men maar het gedicht Melopee van Paul van Ostaijen voor de geest te halen. Zijn zowat beroemdste gedicht is zuiver bekeken proza, maar het is tot aan de rand gevuld met gevoel. Waardoor het boven het zuivere proza uitstijgt en straatpoëzie wordt.

Had Popelier zijn coronagedichten, coronagedachten genoemd, zou er heel wat wrevel zijn weggevallen. Soms stopt hij er alliteraties in. Helaas is dat niet de reddingsboei die van het werkstuk een gedicht maakt. Een voorbeeld:

Corona 88 – Kot

Je krijgt een tik met een stok.
Dat van dat kot, ‘blijf in uw kot’,
is hondentaal.
Heb je gehoord wat ik zeg!
Ga nu niet grommen.
Ik doe de deur op slot.

Postkaartfoto’s

Bert Popelier ligt me na aan het hart. Helaas voor hem kan ik vriendschap van oordeel scheiden. Hij mag blij zijn dat ik enkele uren heb besteed om zijn jongste boreling de belangstelling in te slingeren. Ik wil de kritiek niet erger maken dan hij al is, maar Bert, waarom die foto’s eraan toegevoegd? Ze leveren eerder min- dan meerwaarde op. Typisch foto’s voor postkaarten van een ngo die meer aandacht heeft voor de opbrengst dan voor het goede doel dat ze propageert.
Enfin, ik hoop dat je uit de kosten komt, vriend Bert. Al vrees ik dat het karamelpubliek wat anders op zijn salontafel legt.

Blijf in uw kot | Bert Popelier

Hardback | Nederlands | Poezie

FlaptekstBert Popelier (Passendale, 1945) is dichter en toneelauteur. Jarenlang werkte hij ook als freelance cultuurjournalist voor de Vlaamse zakenkrant De Tijd. Vanaf 17 maart tot 17 mei 2020 schreef Popelier elke dag minstens één gedicht over de coronacrisis. [lees verder...]



Meer berichtjes van Guido Lauwaert

In welke vrouw leef ik?

Recensie Guido Lauwaert - 14/06/2021
De code van de Duitse codeermachine Enigma werd gekraakt door Alan Turing. Over hem en zijn werk werd een mooie film gemaakt. Hij toont aan dat het een zware klus was en het scheelde geen haar of het was niet gelukt.
De sleutel
Wat voor de Enigma-machine opgaat, gaat ook op voor de poëzie. [lees verder]

Proust, Beckett en Bart Stouten

Recensie Guido Lauwaert - 23/05/2021
Twee auteurs die niet weg te denken zijn uit de 20ste eeuw zijn Marcel Proust (1871-1922) en Samuel Beckett (1906-1989). Een Fransman en een Ier die Parijs als vertrek- en eindpunt van hun literaire leven hadden. Van Klara-producer Bart Stouten is geweten dat beide schrijvers hem na aan het hart liggen. [lees verder]

De ‘recherche’ van Luc Boudens

Recensie Guido Lauwaert - 02/05/2021
Hij was jaren aan de drank, maar nu heeft Luc Boudens de fles geruild voor de pen. Dat werd tijd. Zijn derde roman, Op eenzame hoogte, dateert van 2014. Zes jaar drinken zonder aan de slag te gaan laat zijn sporen na. Maar goed, de vierde is er en kreeg als titel De oogappel. Hij, de oogappel, slaat [lees verder]

Simone De Beauvoir, teder en liefdevol

Recensie Guido Lauwaert - 25/12/2020
Het gebeurt maar zelden dat na het lezen van de laatste bladzijde opnieuw naar de eerste gegrepen wordt. Dat ee roman een indruk van subliem meesterschap heeft achtergelaten. Dat is mij een paar weken geleden overkomen na het lezen van de nooit eerder gepubliceerde roman De onafscheidelijken van Simone [lees verder]

Van Joris Van Severen tot Pablo Picasso

Recensie Guido Lauwaert - 14/11/2020
Vlamingen? Je vindt ze overal. In alle maten en gewichten. Oost-Vlamingen in het bijzonder. Niet toevallig ging Gent, de echte hoofdstad van Vlaanderen, om de week over de tong aan het Franse hof. Het was altijd wat met die koppigaards. Zelfs toen de koning plaats had gemaakt voor een president, was [lees verder]

Blijf in uw kot – 100 crisisgedichten

Recensie Guido Lauwaert - 12/09/2020
Het maandenlange verblijf heeft bij velen stilstand in denken en doen veroorzaakt. Bij anderen daarentegen voor actie. Ze bestreden de verveling die automatisch opkomt bij het nietsdoen door te doen waarin ze denken goed te zijn. Bij de kunstcriticus en dichter Bert Popelier is dit gedichten schrijven.
[lees verder]

Lang leve en schrijve Gaston Durnez!

Recensie Guido Lauwaert - 18/09/2018
Gaston Durnez wandelt met de Vlaamse heiligen de geschiedenis in. De eerste heilige in het boek is niet de recentste overledene, maar de heilige waarmee hij als jonge man naar de oorlog trok. De Tweede Wereldoorlog wel te verstaan, want al verschijnt het boek naar aanleiding van zijn 90ste verjaardag, [lees verder]

BJÖRN SOENENS: De stem uit Amerika

Recensie Guido Lauwaert - 25/08/2018
Het beste bewijs dat ‘de droom van Amerika’ een kwestie van gokken is, is de huidige president van Amerika. Donald Trump wist wat de zure klachten van het werkvolk zonder werk zijn, heeft zijn hersenerwt op zero gezet en gewonnen. Misschien is het nog simpeler: de dommen kiezen voor een dwaze. Maar [lees verder]

De niet mislukte Zuivering van Tom Lanoye

BlogGuido Lauwaert - 11/11/2017
De tijd van de grote vertellers is voorbij. Moesten Dostojewski, Zola, Musil, Céline en Proust vandaag met een roman bij een uitgever verschijnen, hij zou het pak bekijken en nog voor hij één letter heeft gelezen zeggen: ‘Te dik, daar hebben wij geen lezers voor.’
Een kroonjaar of een zoveelste [lees verder]

zwart is het wit van mark insingel

Recensie Guido Lauwaert - 11/10/2017
Wat in eerdere bundels sterk opviel en in de ‘verzamelde gedichten’ van Mark Insingel [1935] opvallender dan voorheen is het minimale gebruik van kapitalen [hoofdletters] en leestekens. Alsof ze het gevoel dat de dichter er in heeft gelegd en de boodschap die hij oproept in de weg staan. Bovendien [lees verder]

Het Verlangen naar Frankrijk

Recensie Guido Lauwaert - 21/03/2017
DOLEN – Onderweg in Europa, het eerste fotoboek van Michiel Hendryckx verscheen in 2009. Het is een verslag van een zoekende naar de bevestiging van wat hij al weet. In 2014 verscheen Altijd ergens. Een vervolg maar geen verlengstuk van het eerste. De zoekende doolt niet langer maar zwerft [lees verder]

In de wereld

Recensie Guido Lauwaert - 19/02/2017
Het verhaal is niet zo belangrijk. De korte inhoud ervan staat op de achterflap. Het gevoel dat je bij het lezen besloop, moet in woorden, zinnen omgezet worden. Het verwekt in het geval van de laatste roman van de begin dit jaar overleden Robert Anker geen groot enthousiasme.
Over de doden niets [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.