Bijdragen tot de collaboratiegeschiedenis

Pieter Jan Verstraete publiceert met de regelmaat van een klok over de geschiedenis van de Vlaamse beweging en vooral haar vele vertalingen in en voor de Tweede Wereldoorlog.

Net verschenen er weer twee werken van hem, waar we er hier een van uitlichten. Het eerste is een beknopte biografische schets van een Herman De Vleeschauwer, een intellectueel die pas lid werd van het Vlaamsch-Nationaal Verbond in 1942. Op dat moment was dat een bewuste keuze, want de toekomst van het Derde Rijk was niet meer zo rooskleurig. Wat hem ertoe bewoog om aangesteld in een hoge ambtenaarsfunctie – directeur-generaal van het hoger onderwijs – ook een politiek engagement op zich te nemen, verklaart Verstraete niet. En daarmee zijn we meteen bij het pijnpunt van het biografische boekje van de VNV-onderwijsspecialist. Het is ‘maar’ een schets, waar de figuur van De Vleeschauwer amper tot bloei komt. Het is dan ook niet evident om op een twintigtal pagina’s een heuse biografie te schetsen, al wekt het portret wel de interesse om meer over de man te lezen. 

Aan hetzelfde euvel lijdt ook het bijzonder fraai uitgegeven boekje Tijl: Beknopte historiek van de Hitlerjeugd Vlaanderen. 63 pagina’s, minstens de helft gevuld met illustraties, waarvan velen origineel, en nooit eerder gepubliceerd. Hier poogt Verstraete de geschiedenis te schetsen van de kortstondige Vlaamse Hitlerjeugd (HJV), die pas in het najaar van 1943 het licht zag. Op p. 9 dekt Verstraete zich al in: ‘In wat volgt schets ik in het kort de bewogen historiek van het kortstondige bestaan van de Hitlerjeugd Vlaanderen’. Op enkele tijdschriften na, heeft hij zich vooral moeten beroepen op secundaire bronnen, en zodoende vooral samengeharkt wat ergens in stukjes en beetjes over de Hitlerjeugd verscheen. Daarmee heeft Verstraete wel de verdienste om als eerste een bijdrage te hebben gepleegd over de marginale collaboratievereniging die de HJV was, maar veel meer dan een ‘artikel’ is het niet. Wel is het altijd weer indrukwekkend om te zien welke haast onbekende illustraties hij wist bijeen te brengen. Alleen al daarom is het kleinood iets om te koesteren, maar toch ook omdat Verstraete zich ontpopt tot een meester in de beperking (ook van de voorhanden zijnde bronnen), om even naar Goethe te knipogen. Eén fundamenteel punt van kritiek echter: de primaire bron die zijn wedervaren over de HJV nochtans te boek heeft gesteld, ontbreekt in dit boek. In Achter de spiegel lichtte André Leysen (overleden in 2015), vader van Thomas (baas van De Standaard) en Christian (baas van havenbedrijf Axe), al een tipje van de sluier van de HJV.

Met beide boeken maakte Pieter Jan Verstraete interessante hebbedingetjes voor wie geïnteresseerd is in de collaboratiegeschiedenis van Vlaanderen. Maar een verdere bijdrage tot de geschiedschrijving levert hij er niet mee. Met zijn monumentale biografieën over Hendrik J. Elias, Reimond Tollenaere, Leo Vindevogel en Odiel Spruytte, en zijn ‘kleiner’ (in omvang dan toch) biografisch werk over Karel Dillen, Michiel Vandekerckhove, Jeroom Leuridan of Arthur De Bruyne heeft hij zijn sporen verdiend. Het is uitkijken naar een volgende biografie!

 

Beide boekjes zijn te bestellen bij de auteur zelf op rek. BE64 4627 2867 9152. ‘Tijl: Beknopte historiek van de Hitlerjeugd Vlaanderen’ kost 16 euro; ‘Herman de Vleeschauwer: Constanten in het Nederlandsche Denken’ kost 6,85 euro. Verzendingskosten telkens inbegrepen.

Tijl | Verstraete Pieter Jan

Hardback | Nederlands | Mens en maatschappij HOGER ONDERWIJS





Meer berichtjes van Karl Drabbe

Verdeeldheid in eenheid

Recensie Karl Drabbe - 18/05/2021
De Lage Landen, zeg maar: de Benelux met een stuk van wat vandaag ‘Hauts de France’ heet en het Land van Kleef in Duitsland. Dat is zowat het gebied dat de Lage Landen sinds de middeleeuwen vormen. Een regio in de delta van de grote rivieren, waar een klimaatopwarming voor relatieve landbouwopbrengsten [lees verder]

100 jaar bedevaarten naar de IJzer

Recensie Karl Drabbe - 14/05/2021
In 2020 vond de honderdste IJzerbedevaart plaats. Wat ooit begon als een massamanifestatie in dorpen van gesneuvelde Vlaamse frontsoldaten uit de Eerste Wereldoorlog, evolueerde naar pacifistische colloquia in mineur aan de voet van de IJzertoren. De affiches van de honderd manifestaties werden nu gebundeld [lees verder]

De moord op Hitlers halfnicht

Recensie Karl Drabbe - 13/05/2021
‘Angelika Maria (Geli) Raubal (1923-1931) was een dochter van Angela Raubal, die een halfzus was van Adolf Hitler. Zodoende was Geli Raubal een halfnicht van hem.
Toen Hitler in 1929 een appartement betrok in München, werd zijn halfzuster Angela zijn huishoudster. Samen met Geli woonde [lees verder]

De eerste globalisering

Recensie Karl Drabbe - 13/04/2021
Als er één wetmatigheid de geschiedenis van de mensheid typeert, is het wel continuïteit. Ondanks alle grote theorieën of cesuren die mensen post hoc zien of verklaren in het verleden. Continuïteit is echter zo voor de hand liggend, dat ze weinig verrassend lijkt. Ze doet zich voor tegen de achtergrond [lees verder]

De Dietsche nationaalsocialist

Recensie Karl Drabbe - 11/04/2021
Het is prof. Bruno De Wever die Reimond Tollenaere in een artikel ‘De Dietse nationaalsocialist’ noemde. De meeste hardcore nazi’s in Vlaanderen zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog bij DeVlag/Algemeene SS Vlaanderen. Tollenaere koos er echter voor binnen het VNV te blijven, de grootste collaboratiebeweging, [lees verder]

Europees aanmodderen

Recensie Karl Drabbe - 09/04/2021
Aanmodderen. Of voortmodderen. Er is allicht een nuanceverschil. Het ene werkwoord klinkt al minder uitgesproken negatief dan het andere. Volgens Caroline De Gruyter is voortmodderen het motto van zowel de Oostenrijkse Habsburgmonarchie als van de Europese Unie. Ook slordigheid, gekluns, halfbakken compromissen [lees verder]

Moorden in Dresden

Recensie Karl Drabbe - 13/03/2021
Dresden, 1944-1945. De historische stad kreunt onder de bombardementen van de geallieerden. Tienduizenden Duitsers vluchtten uit het oosten voor de Rode Russen. Het Derde Rijk loopt op zijn laatste benen; Hitlers wonderwapen laat het afweten. En als klap op de vuurpijl krijgt de politie er te maken met [lees verder]

BDW: docusoap wordt boek

Recensie Karl Drabbe - 06/03/2021
‘Politiek is een slecht toneelstuk met briljante acteurs.’ Die oneliner hanteert Bart De Wever wel vaker. Het net verschenen boek In het hoofd van Bart De Wever sluit er ei zo na mee af. Datzelfde boek kan je recenseren met een parafrase daarvan: ‘een slecht boek met briljante acteurs’.
[lees verder]

Ik ga op expeditie, en ik neem mee…

Recensie Karl Drabbe - 25/02/2021
‘Ik ga op reis, en ik neem mee…’ U speelde het spelletje als kind zeker ook. Of u speelt het weleens met kinderen en/of kleinkinderen. Eindeloos plezier in de auto, op weg naar een verre vakantiebestemming gegarandeerd. Al kunnen vakantiebestemmingen ons hoogstens doen wegdromen van [lees verder]

Covid doodt, eenzaamheid ook

Recensie Karl Drabbe - 01/02/2021
Wie dacht dat de lockdown een ‘leuke, luie, ontspannende periode zou worden — de hele dag voor de buis of met een spannend boek en een lekker wijntje — had het mis’. Denk maar aan jonge gezinnen met kinderen op een klein appartement. Afstandsonderwijs in arme gezinnen, waar niet voldoende [lees verder]

De middeleeuwen waren anders

Recensie Karl Drabbe - 12/01/2021
De middeleeuwen kwamen ten einde met de renaissance, het quatrocento. Toen zochten geleerden en kunstenaars in Italië terug aansluiting bij het roemrijke verleden van het ‘beschaafde’ Oude Rome. Letterlijk slaat het op de ‘wedergeboorte’ van de ‘Klassieken’. De tien [lees verder]

Complotdenkers, carrièrejagers en charlatans

Recensie Karl Drabbe - 22/12/2020
De vrijmetselarij is wereldwijd gebaseerd op Grote Principes die ook de Franse Revolutie – en vandaag de Franse Republiek – kenmerken: vrijheid, gelijkheid, broederschap. Of bij uitbreiding vrijheid, gewetensvrijheid, religieuze verdraagzaamheid, democratie, wereldburgerschap. Van een goede man een [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.