Belgisch geld stroomt altijd in dezelfde richting

Vlaanderen draagt elk jaar 6% van het Bruto Binnenlands product af aan Wallonië. Al jaren. Al leeft in Wallonië de mythe dat het ooit anders was. Tijd voor een ontmythologisering. Er is geen bewijs voor die geldstroom van Wallonië naar Vlaanderen. Integendeel.

De Franstalige mythe

Aan het einde van de 19de eeuw verarmde Vlaanderen. Dat arme Vlaanderen van toen leidt rechtstreeks naar de gedachte dat het rijke Wallonië destijds de nettobetaler was van belastingen. En dus dat er geldtransfers waren van zuid naar noord in België. Het lijkt de logica zelve.

Zoals vele mythes is ook deze moeilijk te weerleggen, het geloof is groter dan het tegenbewijs. Nochtans is de logische redenering zo’n 15 jaar geleden weerlegd door prof. Juul Hannes. Hij dook in de Belgische rekeningen van 1830 tot 1912 op zoek naar die transfers van zuid naar noord. Hij heeft ze niet gevonden. Ze zijn er niet. Integendeel.

Omgekeerde transfers

Hannes publiceerde daarover een boek, De mythe van de omgekeerde transfers. Dat boek was ondertussen zo goed als onvindbaar. Terwijl de inhoud even actueel en politiek relevant blijft. Dus voelde Doorbraak zich geroepen het opnieuw uit te geven: Vlaanderen betaalt, de mythe van de omgekeerde transfers.

Het onderzoek van Hannes werd aangevuld met een inleiding van Frans Crols en essays van Alain Mouton, over de geschiedenis van studies naar de transfers, Geert Jennes over de transfers via de Belgische staatsschuld en Didier Paquot die het van een Franstalige kant bekijkt.

Transfers voor domkoppen

Vlaanderen betaalt had net zo goed ‘Transfers voor dummies’ kunnen heten. Op het artikel van Jennes na. Dat is voor gevorderden. De essays geven de lezer een goed overzicht van het hele transferverhaal. Waarover gaat het debat en wat zijn de verschillende posities? U leest het in Vlaanderen betaalt. Een tip voor journalisten en politici.

Laat ons chronologisch werken. De armoede van Vlaanderen bij het einde van de negentiende eeuw is goed gedocumenteerd. Armoede werd in Europa ‘de Vlaamse ziekte’ genoemd. Rondas beschreef die drievoudige armoede in het begeleidende essay bij het vorig jaar heruitgegeven Mensen achter de dijk, van Filip De Pillecyn.

Ouderwetse belastingen

Hoe kan het dat een arm landsgedeelte toch meer belastingen betaalde? Dat heeft alles met een veranderende tijd en een niet aangepast, ouderwets belastingsysteem te maken. Wallonië was in die tijd de tweede industriële natie van Europa. Maar die groeiende winstgevende bedrijven betaalden heel weinig belastingen.

De belastingen waren grotendeels forfaitair. Er was geen verplichte boekhouding, dus ook geen taks op winsten. Er was, bijvoorbeeld, een taks op ovens ingesteld voor de industrialisering. Omdat die niet werd aangepast, betaalde een bakker evenveel oventaks als de fabriekseigenaar met een industriële hoogoven. Gebaseerd op de kleine hoogovens in het pre-industriële tijdperk.

Nog minder belastingen

Een ander voorbeeld. Bedrijven werden maximaal voor 450 personeelsleden belast. Dat was ook absoluut een maximum in die tijd dat die belasting werd ingevoerd. Er waren geen grotere bedrijven. Tijdens de industrialisering groeiden die bedrijven tot vele duizenden werknemers. Maar dat had geen weerslag op hun belastingen.

Nog eentje? De belastingen op de mijnbouw. Volgens Hannes heeft die nooit genoeg opgebracht om er de administratie voor te betalen. Terwijl die mijnen natuurlijk gigantische winsten boekten in de hoogdagen. De taks op alcohol en tabak bracht meer op dan de mijnentaks.

De grondtaksen en het kadaster bleven ook met hoge pre-industriële tarieven werken. Zo werd Vlaanderen belast op zijn rijke verleden en werd de opkomende industriële rijkdom van Wallonië grotendeels niet belast.

Vloeken

Eerlijk, ik heb gevloekt bij het lezen van zoveel fiscale onrechtvaardigheid. Terwijl ik dat boek 15 jaar geleden al las. Het is echt wraakroepend. En er zit een onwelriekende kant aan. Het is de tijd van het cijnskiesrecht. De heren in het parlement beheren het stemrecht door de directe belastingen. Dat maakt hen niet happig om veel aan het belastingsysteem aan te passen. Er zouden wel eens te veel kiezers kunnen bijkomen, of de verkeerde. Terwijl ze de belastingwetgeving ook gebruiken om te zorgen dat de juiste mensen tot het kieskorps kunnen toetreden. Onaangepaste belastingen in België. Daar zou een historicus zich eens moeten over buigen…

Zo lang België bestaat zijn er dus al transfers van Vlaanderen naar Franstalig België. Hoeveel? Wel daarover bestaan een karrevracht studies. De vis wordt er verdronken in een zee van cijfers, methodes en terminologieën. Een goede truc om niet over de transfers zelf te moeten debatteren. Alain Mouton, journalist bij Trends, loodst de lezer door het doolhof van studies en cijfers en interpretaties. Zijn hoofdstuk is het beste overzicht van de materie dat ik de jongste jaren las. Toegankelijk geschreven, maakt het voor iedereen duidelijk waar het probleem ligt. Oordelen doet u zelf maar.

Ook in de staatsschuld

Dat ligt iets moeilijker voor de ingewikkelde materie van de staatsschuld. Als die berekeningen bij de transfers worden gerekend, dan stijgen die fel. Vlaanderen had zijn deel van die schuld grotendeels afbetaald en dus betaalt het nu de schulden van Wallonië en Brussel af. Corona zal dat enkel erger maken. Het debat over de kosten van corona biedt een kans voor Vlaamse partijen om dat debat eens te lanceren. Aan Franstalige kant hebben ze daar niet zo veel zin in.

Het boek eindigt met een bijdrage van Didier Paquot van het Institut Jules Destrée. Hij ziet de oorzaak van de transfers vooral aan de inkomstenkant. De werkzaamheidsgraad is veel lager in Wallonië. Mocht die gelijk zijn aan Vlaanderen, dan waren er geen of amper transfers. Een goede rekenoefening, al geeft Paquot zelf aan dat het nog enkele tientallen jaren kan duren eer het zo ver is. Het blijft eerder een theoretische rekenoefening.

Vlaanderen Betaalt

Vlaanderen Betaalt is geen pamflet maar een informatief boek. Het is op dit moment het meest toegankelijke overzicht van de transferdiscussie in België. Een boek dat u gewoon moet gelezen hebben om mee te zijn. En oordelen doet u zelf maar.

Vlaanderen betaalt maakt zo komaf met een hardnekkige mythe, die van de omgekeerde transfers. Nog maar eens. Zo lang België bestaat, betaalt Vlaanderen.

Vlaanderen betaalt | Juul Hannes

Paperback / softback | Nederlands | Moderne geschiedenis (1870-heden)

Bij elke discussie over de geldstromen van noord naar zuid duikt de dooddoener op dat de Vlamingen niet moeten zeuren over de miljarden euro die jaarlijks vanuit hun geldbeugel belanden bij de Brusselaars en de Walen. Dit zou een mooi en solidair tegengebaar zijn [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Pieter Bauwens

Belgisch geld stroomt altijd in dezelfde richting

Recensie Pieter Bauwens - 03/04/2021
Vlaanderen draagt elk jaar 6% van het Bruto Binnenlands product af aan Wallonië. Al jaren. Al leeft in Wallonië de mythe dat het ooit anders was. Tijd voor een ontmythologisering. Er is geen bewijs voor die geldstroom van Wallonië naar Vlaanderen. Integendeel.
De Franstalige mythe
Aan [lees verder]

Er moet meer midden zijn

Recensie Pieter Bauwens - 02/02/2021
We beleven politiek woelige tijden. Dat heeft vele oorzaken, Maar er zijn ook remedies. Rik Torfs en Pieter Marechal hebben er een boek over geschreven. De oplossing ligt in het midden.
Spits en scherp
Over morgen: Mijmeringen voor wie niet van gisteren is. Spits is professor Torfs altijd [lees verder]

Broeders en bisschoppen met vuile manieren

BlogPieter Bauwens - 25/10/2020
Het verleden is een schatkamer aan verhalen. Maar je moet die goed kunnen brengen. Want dat verleden heeft wel eens de ellendige gewoonte opgesloten te zitten in stoffige en droge archieven. Wie die kunst verstaat is Jan Pauwels. Met nu al een tweede boek over de fratsen en strapatsen van de Vlaamse [lees verder]

Rik Torfs vindt de kerk fantastisch

BlogPieter Bauwens - 10/10/2020
De titel van dit boek doet even opkijken. De kerk is fantastisch. Dan zie je de auteur, Rik Torfs. Zou die dat menen? Is het een grap, een onliner, iets om de aandacht te trekken? Dat laatste is het zeker, maar de inhoud is géén grap. Torfs weet zijn kritiek op de rooms-katholieke kerk van vandaag [lees verder]

Kerkopstand in Sint-Gillis

BlogPieter Bauwens - 21/04/2019
Eind jaren 60, na het Tweede Vaticaanse Concilie, ging de Kerk in Europa door zwaar weer. Er zijn boeken vol geschreven over die periode en de zoektocht naar de oorzaken. Volgens de ene ging Vaticanum II te ver, volgens de andere werd het niet consequent toegepast maar teruggedraaid door de Paus, nog [lees verder]

Paus Franciscus, de linkse dictator

BlogPieter Bauwens - 16/03/2019
Is paus Franciscus die vriendelijke lachende paus die genadeloos wordt tegengewerkt door de curie, die vecht voor haar privileges? Of is Paus Franciscus een genadeloze manipulator die medewerkers tegen elkaar opzet en zijn visie wil doorduwen?
Framing en karaktermoord
De pers loopt makkelijk [lees verder]

Joden van Antwerpen

BlogPieter Bauwens - 10/11/2018
Een filosemiet, dat ben ik. Al jaren. Ik koester een diepe bewondering voor de Joodse cultuur, of culturen moet ik zeggen, want er zijn verschillende manieren om Jood te zijn. In het boek De Joden van Antwerpen van Ludo Abicht, herkende ik diezelfde fascinatie en ook affectie, maar niet zonder kritische [lees verder]

Guldensporenslag en identiteit

BlogPieter Bauwens - 11/07/2018
In 2002 schreef Karim Van Overmeire een goed boek over de Guldensporenslag, De Guldensporenslag; Het verhaal van een onmogelijke gebeurtenis. Dat boek was toen een welkome aanvulling bij de boeken die verschenen over die veldslag die toen bijna 700 jaar geleden was. Het was eens een boek dat geschreven [lees verder]

Poetin en Assad hebben zijn leven gered

BlogPieter Bauwens - 25/11/2017
In 2010 komt de Vlaamse pater Daniël Maes (we interviewden hem eerder hier op Doorbraak) aan in Syrië om er te helpen bij de heropbouw van het eeuwenoude klooster van Mar Yacub bij Qara, vlak bij de grens met Libanon. Pater Daniël besluit om voor ‘het thuisfront’ een dagboek bij te houden, [lees verder]

Uw score voor het merk België

BlogPieter Bauwens - 15/10/2017
Welke score op een schaal van nul tot tien zou u aan België geven? Welke argumenten hebt u voor die score? Dat zijn -vereenvoudigd- de vragen van een kwalitatief onderzoek op grote schaal van het bureau WHY5Research van Jan Callebaut. De vragen werden gesteld aan een representatieve staal Belgen en [lees verder]

Vluchtelingen brengen christendom zonder eurocentrisme

BlogPieter Bauwens - 22/07/2017
Als er een discussie is over vluchtelingen, dan wordt dat hier snel een discussie over de islam, het christendom speelt maar een zijdelingse rol. En dat vertekent ons beeld. Volgens het Amercan Pew Research Centre waren er in 2012 al 26 miljoen christelijke migranten in Europa. De helft daarvan is afkomstig [lees verder]

Vergeten geschiedenis van Ierse oorlogsvrijwilligers in WOI

BlogPieter Bauwens - 08/07/2017
Geen land in de wereld waar je meer dan in Ierland bij de boekhandelaars werken over de eigen geschiedenis kan vinden. Niet alleen trouwens over wat zich in de loop der eeuwen op het groene eiland zelf heeft afgespeeld. Ook de lotgevallen van de talrijke Ierse gemeenschappen in de diaspora komen ruim [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.