‘1914 – Het vervloekte jaar’

We verplichten onze kinderen om alle graven van Vlaanderen uit het hoofd te kennen, dat wordt er letterlijk ingestampt, maar eens we in de 20ste eeuw belanden houdt het op.‘ Deze opmerkelijke en vooral vreemde uitspraak komt van Dirk Verhofstadt, filosoof, professor, atheïst en liberaal. De man die niet van etiketten houdt, heeft er zelf wel heel wat. Hij deed zijn uitspraak in een interview (27/02/2014) voor Het Laatste Nieuws naar aanleiding van de lancering van zijn boek ‘1914‘. Vooraleer ik verder ga, de uitspraak klopt geenszins. Geen enkel leerplan vandaag stampt de graven van Vlaanderen in de hoofden van de kinderen en door de herinneringseducatie groeit de aandacht voor de hedendaagse geschiedenis op de scholen. Ofwel had de professor vooral zijn eigen schooltijd in gedachten ofwel stuurde hij zijn kinderen naar verkeerde scholen ofwel kan de man het niet laten om aan politiek te doen. Maar laten we het vooral over zijn boek hebben.

Dirk Verhofstadt overloopt het jaar 1914 van 1 januari tot en met 31 december aan de hand van krantenberichten. Daarvoor ging hij grasduinen in het Liberaal Archief van Gent. ‘1914‘ wordt opgedragen aan de betreurde Aurore Ruyffelaere, een lerares geschiedenis die bruut vermoord werd na een avondje Gentse Feesten. Het siert de auteur dat hij dit doet. Het boek toont de lezer goed aan dat onze voorouders niet wisten wat er hen te gebeuren stond. De oorlog begon schijnbaar al ‘stoemelings‘, omdat de Oostenrijks-Hongaarse buitenlandminister, Leopold Berchtold, een diplomatieke overwinning wou behalen, maar uiteindelijk een niet te overziene ramp in gang zette. ‘Het vervloekte jaar‘ is dan ook een terechte ondertitel. Maar het werk, dat vooral een waarschuwing wil zijn, is vooral een weetjesbundel geworden. Door de fragmentarische aanpak is er geen duidelijke lijn te ontwaren, zo onontbeerlijk in goede geschiedschrijving. Vaak had ik wel het gevoel van ‘Ah, da’s interessant!‘, zoals de stukjes over de suffragettes of over het Antwerpse antisemitisme, maar ik bleef te veel op mijn honger zitten. Het is misschien wel leuk om te lezen over de Ronde van Frankrijk van 1914 of over het rommelende Belgische voetbalelftal, maar dat is het dan ook.

Florian Illies ‘1913 – Het laatste gouden jaar van de twintigste eeuw‘ is op dezelfde leest gestoeld, maar overtreft Verhofstadts werk in diepgang en bronnengebruik. En dat merk je in kleine details. Zo vermeldt Dirk Verhofstadt dat de Duitse ‘Kaiser’ aan het einde van de oorlog vluchtte voor de geallieerden, terwijl de man vooral wegtrok uit angst voor de bolsjewieken die overal in Duitsland opstonden, zelfs in zijn eigen leger. Of bij woensdag 2 december 1914 staat het volgende: ‘Adolf Hitler ontvangt vandaag, op voordracht van adjudant Eichelsdörfer, het IJzeren Kruis Tweede Klasse voor zijn moedig optreden aan het front. Het wordt hem uitgereikt door Wilhelm II zelf die achter de linies een bezoekt brengt aan zijn troepen.‘ Hiervoor baseerde Dirk Verhofstadt zich uit een werk van 1987 van Lyn MacDonald ‘1914. Dagen van Hoop‘. Maar dit is achterhaald. De historicus Thomas Weber kon in zijn ‘Hitler’s First War’ (2010) alleen maar concluderen dat er geen enkel historisch bewijs is, uitgezonderd Hitlers eigen beweringen, dat deze ontmoeting ooit heeft plaatsgevonden. Nu stel ik me de vraag: als ik deze twee slordigheden vaststel, zijn er dan nog andere aanwezig in het werk?

Ik kan alleen maar besluiten dat dit boek vooral een aardigheidje is. Maar wie echt wil bijleren over 1914 en de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog leest beter de klassieke Barbara Tuchman of schaft zich het recente ‘1914. Het trauma van Europa‘ van Max Hastings aan.

1914 | Dirk Verhofstadt

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

1914. Het vervloekte jaar is een persoonlijke kijk van Dirk Verhofstadt op een sleuteljaar in de geschiedenis. Hij citeert zowel uit politieke verklaringen, dagboeken als kranten. Hij heeft het uiteraard over de Eerste Wereldoorlog, maar ook over banalere zaken. [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

De fascinerende en ondoorgrondelijke Byzantijnen

Recensie Harry De Paepe - 28/04/2022
Wist u dit? In de zesde eeuw gaf men in de graven van Chinese edellieden imitatie-Byzantijnse munten met portretten van niet-bestaande keizers mee. Zo ver reikte het aanzien van het Byzantijnse Rijk. De Byzantijnen – die dat woord zelf nooit gebruikten om zichzelf te beschrijven – zagen zichzelf [lees verder]

De vele levens na de dood en evenveel kaarten

Recensie Harry De Paepe - 27/04/2022
Ergens vanaf de vijfde eeuw ontstond er in het Chinese boeddhisme een legende over Maudgalyayana, een reiziger naar de onderwereld. Hij werd in zijn jeugd ‘Radijs’ genoemd. Wanneer hij toetreedt tot een klooster, ontdekt hij dat zijn overleden moeder Niladhi ergens in het hiernamaals moet boeten [lees verder]

De kast van Clio – in gesprek met Michael Pye

audio/video27/04/2022
‘Wat in Antwerpen gebeurde, droeg bij tot de verandering van de wereld en hoe we daarover denken.’ De slotbedenking van het boek Antwerpen. De gloriejaren van gerenommeerd historicus Michael Pye zal menig hart in de koekenstad sneller doen slaan. Hoewel, de meeste sinjoren zijn hier al zo lang van [lees verder]

De kast van Clio – Gent, een filmstad met een rijk verleden

audio/video24/04/2022
Guy Dupont is archivaris voor de stad Gent. Hij is te gast in de 'Kast van Clio'.

Halverwege de twintigste eeuw beleefde de cinema zijn gouden jaren. Nooit gingen er zo veel mensen naar de film, waren er zo veel bioscopen en werden er zo veel filmaffiches aangeplakt als toen. Dit veranderde [lees verder]

De kast van Clio – De Tempeliers in de Lage Landen

audio/video23/04/2022
Jan Hosten is een kenner van de middeleeuwse orde van de Tempeliers. De auteur is te gast in de 'Kast van Clio'.

De tempelorde werd in 1120 opgericht om de pelgrims in het Heilige Land te beschermen. De tempelridders waren gevreesde krijgers en ontpopten zich tot grootgrondbezitters en bankiers. [lees verder]

De kast van Clio – Waarom de Fransen zo heel Frans zijn

audio/video22/04/2022
Alain Mouton is onze gast in de 'Kast van Clio'.

'Et alors?' De schampere reactie van wijlen president Mitterand vat volledig waarom de Fransen zo Frans zijn. Mix je ne sais quoi, grandeur, een opmerkelijke relatie tot de eigen taal en vooral ook lossere zeden dan de gemiddelde Europeaan [lees verder]

Het dagelijks leven in het Oude China

Recensie Harry De Paepe - 22/04/2022
In ‘24 uur in het oude China’ presenteert Dr. Yijie Zhuang de verhalen van vierentwintig mensen met uiteenlopende posities en beroepen in de samenleving van de Chinese Han-dynastie. Het westelijke Han-tijdperk is een intrigerende periode in de lange en heel kleurrijke geschiedenis van China. De bevolking [lees verder]

‘De ondergang van Rome’ van Adrian Goldsworthy

BlogHarry De Paepe - 21/04/2022
Adrian Goldsworthy vertelt in ‘De ondergang van Rome’ over de spiraal aan invallen, staatsgrepen, corrupte keizers en sluwe hovelingen die leidden tot de neergang van het eens zo oppermachtige Romeinse Rijk. Een rijk kan er nooit zeker van zijn dat het de suprematie behoudt, alle propaganda ten spijt. [lees verder]

De tegennatuurlijke tuinman

Recensie Harry De Paepe - 09/04/2022
Onlangs verscheen het nieuwe boek Het bewaren waard van de Vlaamse jurist en historicus Frank Judo. Daarin gaat de man al wandelend door 21 misverstanden over het conservatisme. Het is het lezen waard en bovendien uitgebracht in een handig pocketformaat. Je ziet jezelf dit meepakken op een wandeling [lees verder]

Mary Beard en Rome in pocketformaat

BlogHarry De Paepe - 24/03/2022
Rainbow Boeken heeft de traditie om geweldige boeken in een betaalbaar pocketformaat aan te bieden. Dit keer presenteert de uitgeverij 'SPQR' van Mary Beard, een van de bekendste Britse classici. De boeken van de Cambridge professor, samen met haar BBC-documentaires bereiken, een wereldwijd publiek.
[lees verder]

De Kast van Clio – De vlucht van de ‘Kaiser’ naar Nederland

audio/video01/02/2022
Bekijk hier de volledige aflevering over Wilhelm II in Nederland.

Harry praat in 'De kast van Clio' met Ronald Kousbroek (Kasteel Amerongen) en Cornelis van der Bas (Huis Doorn), in de twee laatste verblijfplaatsen van 'der Kaiser' na de Eerste Wereldoorlog. Ze hebben het over zijn vlucht, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.