‘1914 – Het vervloekte jaar’

We verplichten onze kinderen om alle graven van Vlaanderen uit het hoofd te kennen, dat wordt er letterlijk ingestampt, maar eens we in de 20ste eeuw belanden houdt het op.‘ Deze opmerkelijke en vooral vreemde uitspraak komt van Dirk Verhofstadt, filosoof, professor, atheïst en liberaal. De man die niet van etiketten houdt, heeft er zelf wel heel wat. Hij deed zijn uitspraak in een interview (27/02/2014) voor Het Laatste Nieuws naar aanleiding van de lancering van zijn boek ‘1914‘. Vooraleer ik verder ga, de uitspraak klopt geenszins. Geen enkel leerplan vandaag stampt de graven van Vlaanderen in de hoofden van de kinderen en door de herinneringseducatie groeit de aandacht voor de hedendaagse geschiedenis op de scholen. Ofwel had de professor vooral zijn eigen schooltijd in gedachten ofwel stuurde hij zijn kinderen naar verkeerde scholen ofwel kan de man het niet laten om aan politiek te doen. Maar laten we het vooral over zijn boek hebben.

Dirk Verhofstadt overloopt het jaar 1914 van 1 januari tot en met 31 december aan de hand van krantenberichten. Daarvoor ging hij grasduinen in het Liberaal Archief van Gent. ‘1914‘ wordt opgedragen aan de betreurde Aurore Ruyffelaere, een lerares geschiedenis die bruut vermoord werd na een avondje Gentse Feesten. Het siert de auteur dat hij dit doet. Het boek toont de lezer goed aan dat onze voorouders niet wisten wat er hen te gebeuren stond. De oorlog begon schijnbaar al ‘stoemelings‘, omdat de Oostenrijks-Hongaarse buitenlandminister, Leopold Berchtold, een diplomatieke overwinning wou behalen, maar uiteindelijk een niet te overziene ramp in gang zette. ‘Het vervloekte jaar‘ is dan ook een terechte ondertitel. Maar het werk, dat vooral een waarschuwing wil zijn, is vooral een weetjesbundel geworden. Door de fragmentarische aanpak is er geen duidelijke lijn te ontwaren, zo onontbeerlijk in goede geschiedschrijving. Vaak had ik wel het gevoel van ‘Ah, da’s interessant!‘, zoals de stukjes over de suffragettes of over het Antwerpse antisemitisme, maar ik bleef te veel op mijn honger zitten. Het is misschien wel leuk om te lezen over de Ronde van Frankrijk van 1914 of over het rommelende Belgische voetbalelftal, maar dat is het dan ook.

Florian Illies ‘1913 – Het laatste gouden jaar van de twintigste eeuw‘ is op dezelfde leest gestoeld, maar overtreft Verhofstadts werk in diepgang en bronnengebruik. En dat merk je in kleine details. Zo vermeldt Dirk Verhofstadt dat de Duitse ‘Kaiser’ aan het einde van de oorlog vluchtte voor de geallieerden, terwijl de man vooral wegtrok uit angst voor de bolsjewieken die overal in Duitsland opstonden, zelfs in zijn eigen leger. Of bij woensdag 2 december 1914 staat het volgende: ‘Adolf Hitler ontvangt vandaag, op voordracht van adjudant Eichelsdörfer, het IJzeren Kruis Tweede Klasse voor zijn moedig optreden aan het front. Het wordt hem uitgereikt door Wilhelm II zelf die achter de linies een bezoekt brengt aan zijn troepen.‘ Hiervoor baseerde Dirk Verhofstadt zich uit een werk van 1987 van Lyn MacDonald ‘1914. Dagen van Hoop‘. Maar dit is achterhaald. De historicus Thomas Weber kon in zijn ‘Hitler’s First War’ (2010) alleen maar concluderen dat er geen enkel historisch bewijs is, uitgezonderd Hitlers eigen beweringen, dat deze ontmoeting ooit heeft plaatsgevonden. Nu stel ik me de vraag: als ik deze twee slordigheden vaststel, zijn er dan nog andere aanwezig in het werk?

Ik kan alleen maar besluiten dat dit boek vooral een aardigheidje is. Maar wie echt wil bijleren over 1914 en de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog leest beter de klassieke Barbara Tuchman of schaft zich het recente ‘1914. Het trauma van Europa‘ van Max Hastings aan.

1914 | Dirk Verhofstadt

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

1914. Het vervloekte jaar is een persoonlijke kijk van Dirk Verhofstadt op een sleuteljaar in de geschiedenis. Hij citeert zowel uit politieke verklaringen, dagboeken als kranten. Hij heeft het uiteraard over de Eerste Wereldoorlog, maar ook over banalere zaken. [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De kast van Clio over de Oostendse Compagnie

audio/video18/01/2023
In 'Oostende is niet ver meer' schetst auteur Katrien Van Hecke een intrigerend beeld over de Vlaamse tegenhanger van de Oostindische Compagnie. Het is een Young Adult-boek dat de deur openzet naar een boeiend verleden. Ze vertelt er alles over aan Harry De Paepe in 'De kast van Clio'.

De keuze van Clio voor januari en februari 2023

audio/video17/01/2023
Harry De Paepe selecteerde ook deze keer voor u enkele geschiedenisboeken om de donkere wintermaanden door te komen!

Het slechte geweten van Vlaanderen - Kevin Absillis (Davidsfonds)
In opstand! - Pieter Serrien (Horizon)
Wij, Habsburgers - Johan Verberckmoes (Houtekiet)
[lees verder]

De Keuze van Clio voor december 2022

audio/video01/12/2022
Op zoek naar interessante cadeautips voor de eindejaarsfeesten? Harry De Paepe selecteerde ook deze maand voor u drie geschiedenisboeken!

 'De beloofde stad' van Luc Panhuysen (Atlas/Contact),  'Waarom we van de Oriënt niets begrijpen en we dat wel zouden moeten doen' van Dirk Tieleman [lees verder]

De keuze van Clio – november 2022

audio/video22/11/2022
Harry De Paepe dook in de nieuwe catalogi van de nieuwe uitgaven en koos voor u drie boeken die meer dan de moeite waard zijn.

‘John Cockerill’ van Bart Vanacker (Houtekiet), 'De Fantasten’ van Ian Buruma (Atlas/Contact) en  ‘Historische Atlas van de Lage Landen’ van Sieg Monten [lees verder]

Het verhaal van de gouvernante van the Queen

Recensie Harry De Paepe - 13/09/2022
We worden al een hele tijd overspoeld met mierzoete verhalen over het wel en wee van de overleden koningin Elizabeth II. Vele mensen delen hun getuigenissen over hoe ze de koningin ontmoetten en vertellen daarbij veelal grappige en soms ook ontroerende anekdotes. De Windsors zijn uitgegroeid tot de meest [lees verder]

De Kast van Clio – Maria van Bourgondië

audio/video24/08/2022
Tijdens het voorjaar van 2022 bezocht Harry De Paepe de tentoonstelling 'Uitbundig Verleden' in het Mechelse Hof van Busleyden. De Bourgondische periode stond centraal in de tentoonstelling.

Harry vertelt ons in enkele minuten tijd wie Maria van Bourgondië was. Wat was haar belang? En hoe [lees verder]

Knappe biografie over bijna vergeten Vlaamse graaf

Recensie Harry De Paepe - 16/08/2022
De elfde eeuw is een ongemeen fascinerende tijd. De Normandiërs veroveren Engeland en een Europees ridderleger trekt naar Jeruzalem. Pausen Gregorius VII en Urbanus II, Mathilde van Canossa, Willem de Veroveraar en Godfried van Bouillon behoren tot de elfde-eeuwse beroemdheden wier namen tot op vandaag [lees verder]

De ‘foute vrouwen’ van de nazi’s in Nederland en Vlaanderen

BlogHarry De Paepe - 02/08/2022
Paul van de Water is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij specialiseert zich in de collaboratie in de Nederlanden. In het bijzonder overzichtelijke boek 'Foute vrouwen. Handlangsters van de nazi's in Nederland en Vlaanderen' portretteert hij 51 vrouwen die op de een of andere manier de Duitse [lees verder]

Lia van Bekhoven over ‘Klein-Brittannië’

Recensie Harry De Paepe - 27/07/2022
Lia van Bekhoven behoeft in Vlaanderen geen introductie. Al jarenlang licht ze op de nationale televisie en radio het reilen en het zeilen toe van de Britse politiek. Ze doet dat op de haar kenschetsende nuchtere ‘Hollandse’ manier, ook al is ze een Brabantse. De correspondent presenteert zich ook [lees verder]

De Kast van Clio – Emmanuel Waegemans over de Krim

audio/video25/07/2022
De Krim, een schiereiland in de Zwarte Zee, werd in 1954 door partijleider Nikita Chroesjtsjov overgedragen aan Oekraïne, op dat moment nog onderdeel van de Sovjet-Unie. Een bijna symbolische geste, die veertig jaar later grote gevolgen had toen de Sovjet-Unie uiteenviel en de Krim daarmee ook een onderdeel [lees verder]

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.